Mendelssohn: Thuyền ca Venice, Op. 19 số 6

Venetianisches Gondellied (Thuyền ca Venice) khép lại tập Lieder ohne Worte (Bài hát không lời) đầu tiên của Mendelssohn: một giai điệu Sol thứ hát bằng hai nốt cùng lúc trong tay phải, trôi trên nhịp 6/8 đung đưa như mái chèo gondola. Trang này giúp bạn tập cho bè trên hát còn bè dưới chỉ thì thầm, cho tay trái chèo đều mà nhẹ, và cho bàn đạp giữ mặt nước luôn trong.

Sol thứ · 6/8 Andante sostenuto ≈ Grade 5–6 46 ô nhịp

Thông tin tác phẩm và bản nhạc nên dùng

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Felix Mendelssohn Bartholdy (1809–1847)
Tác phẩm	Venetianisches Gondellied (Thuyền ca Venice), bài số 6 trong tập 1 của Lieder ohne Worte, Op. 19 (có nơi ghi Op. 19b để phân biệt với tập ca khúc Op. 19a); danh mục MWV U 78
Sáng tác / xuất bản	Bản viết tay ghi ngày 16/10/1830 ở Venice, đề Auf einer Gondel (Trên thuyền gondola). In năm 1832 ở London (Novello), năm 1833 ở Paris (Schlesinger) và Bonn (Simrock)
Giọng · nhịp · tốc độ	Sol thứ · 6/8 · Andante sostenuto (thong thả, ngân giữ); 46 ô nhịp, khoảng 2–3 phút
Hình thức	Mở đầu (ô 1–6) – A (ô 7–17) – B (ô 18–33) – A' (ô 34–39) – coda (ô 40–46); số ô theo ấn bản Breitkopf & Härtel
Độ khó	Khoảng ABRSM Grade 5–6: ABRSM xếp bài ở Grade 6 (đề cương 2023–2024), RCM Level 8; Henle mức 4 (trung bình) trên thang 1–9
Kỹ năng chính	Giai điệu quãng ba, quãng sáu trong một tay với bè trên hát; giai điệu và hợp âm đệm cùng trong tay phải; nhịp đung đưa 6/8 của tay trái với nốt trầm xa; bàn đạp đổi theo nốt trầm; staccato nhẹ; sfz trong nền p; kết tan dần
Bản nhạc	IMSLP (tìm "Lieder ohne Worte Op.19"); bản Urtext: G. Henle Verlag (trọn bộ Lieder ohne Worte, hoặc tập riêng Venetianische Gondellieder, HN 1172, gồm bốn bài thuyền ca); bản miễn phí của Mutopia theo ấn bản Breitkopf & Härtel 1874–77

Tôi đang tập bài nàyBài sẽ hiện trong kế hoạch tập hôm nay ở trang Piano.

Vì sao nên học bài này

• Hát bằng hai nốt cùng lúc. Suốt phần chủ đề, giai điệu đi thành từng cặp quãng ba hoặc quãng sáu trong tay phải, như hai giọng hát song song. Bạn phải cho nốt trên nổi lên và nốt dưới lùi lại trong cùng một cú đánh. Đây là kỹ năng nền cho nhiều bài Lãng mạn về sau, như Träumerei của Schumann (xem mục cân bằng trong Tạo tiếng đàn và Nốt lặp, nốt kép).
• Một kiểu đệm kinh điển. Nốt trầm, hợp âm, nốt giữa, hai lần mỗi ô: nhịp đung đưa của barcarolle, bài ca người chèo thuyền (xem Thể loại). Học kỹ ở đây, bạn sẽ gặp lại nó ở các barcarolle khác.
• Bàn đạp theo nốt trầm. Nhịp chậm, hòa âm đổi theo nốt trầm ở đầu các nửa ô: môi trường lý tưởng để luyện bàn đạp nối cho sạch (xem Bàn đạp).
• Ngắn mà trọn vẹn. 46 ô nhịp có mở đầu, cao trào, chủ đề trở lại và coda. Học xong, bạn có một bài biểu diễn hoàn chỉnh và một cửa vào cả tám tập Lieder ohne Worte.

Bối cảnh

Mùa thu năm 1830, trong chuyến du hành lớn qua châu Âu, Mendelssohn, khi ấy 21 tuổi, đến Venice. Theo lời tựa của ấn bản Henle, bản viết tay còn lại của bài này đề tiêu đề Auf einer Gondel (Trên thuyền gondola) và ghi ngày 16/10/1830; đây là bài duy nhất trong bốn bài thuyền ca của ông được viết ngay tại Venice. Ông định gửi nó làm quà đáp lễ cho nữ nghệ sĩ piano trẻ Delphine von Schauroth ở München, người đã viết tặng ông một bài trong album. Lá thư gửi đi ngày 17/10 bị thất lạc trên đường bưu điện.

Đầu năm 1832, Mendelssohn quyết định gom một loạt tiểu phẩm piano thành tập mang tên Lieder ohne Worte và chọn thuyền ca này làm bài cuối. Tập in năm 1832 ở London (nhà Novello) với tên tiếng Anh Original Melodies for the Pianoforte, và năm 1833 ở Paris và Bonn. Cả bộ gồm tám tập, mỗi tập sáu bài; hai tập cuối chỉ ra mắt sau khi ông mất.

Mendelssohn dùng tên Venetianisches Gondellied thêm hai lần: Op. 30 số 6 (Fa♯ thứ, 1835) và Op. 62 số 5 (La thứ, in năm 1844); trong một lá thư năm 1835, chính ông gọi bài Fa♯ thứ là "das Venetianische Gondolierlied". Thuyền ca mô phỏng bài hát của người chèo gondola: ở bài này là nhịp 6/8, tay trái đung đưa đều như mái chèo, giai điệu trải dài phía trên. Xem thêm thời kỳ Lãng mạn và các nhà soạn nhạc cho piano.

Nghe trước khi tập

Bài chỉ dài hai, ba phút, nên hãy nghe nhiều lần, mỗi lần với một câu hỏi:

1. Ba lớp. Nốt trầm sâu ở đầu mỗi nửa ô, hợp âm nhẹ ở giữa, giai điệu ở trên. Bạn có nghe ra hai nhịp chèo mỗi ô, chứ không phải sáu tiếng gõ đều?
2. Hai nốt, một giai điệu. Khi giai điệu đi thành quãng ba, tai bạn bám vào nốt trên hay nốt dưới? Ở một bản thu tốt, bạn "nghe" nốt trên, còn nốt dưới chỉ là màu.
3. Tiếng gọi. Ở ô 3–5, trước khi giai điệu chính vào, một giọng quanh Đô giữa cất lên Rê – Fa – Mi♭ – Rê, nốt Fa có dấu sfz. Giọng ấy trở lại ở đâu?
4. Lần trở lại. Khi chủ đề quay về (cuối ô 34), điều gì mới xen vào?
5. Ô cuối. Nốt Sol trầm cuối cùng được để vang bao lâu?

Rồi so sánh ít nhất hai bản thu của hai nghệ sĩ khác nhau và ghi lại: ai chơi chậm hơn, ai để tay trái đung đưa rõ hơn, ai dùng nhiều bàn đạp hơn ở đoạn staccato (ô 26–31)? Muốn biết thêm về các nghệ sĩ, xem Nghệ sĩ piano và bản thu.

Theo dõi khi nghe

Dán link một bản thu vào khung phía trên (hoặc chọn một file trên máy), rồi bấm ghi mốc khi bạn nghe thấy từng sự kiện.

Thời điểm	Sự kiện
…	Mở đầu (ô 1–6): tay trái đung đưa trên nốt Sol trầm; ở ô 3–5 tiếng gọi Rê – Fa – Mi♭ – Rê, bè trầm đi Sol – Fa – Si♭ – Đô – Rê và dừng trên hợp âm Rê (át)
…	Câu 1 (nhịp lấy đà cuối ô 7 – ô 11): giai điệu vào bằng quãng ba, cantabile, đi xuống rồi dừng ở một nốt Rê dài
…	Câu 2 (cuối ô 11 – ô 17): mở đầu như câu 1, rồi vươn lên, sfz ở ô 15; kết ở Rê thứ
…	Đoạn B (ô 18–25): sang Đô thứ, tay phải vừa hát vừa đệm; ô 22–23 rất nhỏ (pp) trên hợp âm bảy giảm; ô 25 hợp âm Rê trưởng rồi những nốt Rê lặp như tiếng gọi
…	Cao trào (ô 26–33): hình staccato nhỏ lặp lại, sfz ở ô 31; ô 32–33 tay trái nhại lại giai điệu; về Sol thứ ở ô 34
…	Chủ đề trở lại (cuối ô 34 – ô 39): mf, xen những quãng tám Rê cao; nhỏ dần tới pp
…	Coda (ô 40–46): tiếng gọi Fa – Mi♭ – Rê trở lại pp, nhịp chèo thưa dần, nốt Sol rất trầm cuối cùng với dấu ngân

Cấu trúc

Mở đầuô 1–6 · nhịp chèo, tiếng gọi

Aô 7–17 · giai điệu quãng ba; Sol thứ → Rê thứ

Bô 18–25 · Đô thứ, bảy giảm pp, nốt Rê lặp

B (tiếp)ô 26–33 · staccato, sfz ô 31, tay trái nhại

A'ô 34–39 · chủ đề mf, quãng tám Rê

Codaô 40–46 · tiếng gọi trở lại, tan dần

Thuyền ca Venice Op. 19 số 6: 46 ô nhịp 6/8 (độ dài các ô theo số ô nhịp). Số ô theo ấn bản Breitkopf & Härtel (bản Mutopia); mỗi câu bắt đầu bằng nhịp lấy đà ở cuối ô trước.

Số ô nhịp theo ấn bản Breitkopf & Härtel (bản Mutopia). Mỗi câu của giai điệu bắt đầu bằng một nhịp lấy đà ở móc đơn cuối của ô trước.

Đoạn	Ô nhịp	Nội dung	Điều cần chú ý
Mở đầu	1–6	Tay trái đung đưa trên nốt Sol; ô 3–5 tiếng gọi Rê – Fa – Mi♭ – Rê, bè trầm Sol – Fa – Si♭ – Đô – Rê; dừng trên hợp âm át	Đặt tốc độ và nhịp chèo ngay từ ô đầu; sfz ở ô 3 là nhấn trong p, không phải tiếng đập
A, câu 1	7–11	Giai điệu vào bằng quãng ba rồi quãng sáu (cantabile), đi xuống, dừng ở nốt Rê4 dài	Nốt Sol ở bè trầm lặp lại ở mọi nửa ô: một âm nền chủ âm; hòa âm bên trên đổi màu
A, câu 2	11–17	Mở đầu như câu 1 trong khi nốt Rê4 vẫn giữ; vươn lên, crescendo tới sfz ở ô 15, kết ở Rê thứ (ô 17)	Ngón cái giữ Rê, các ngón khác hát; đừng vội ở đỉnh
B	18–25	Đô thứ; giai điệu và hợp âm đệm cùng trong tay phải; ô 22–23 pp trên hợp âm bảy giảm; ô 24 hợp âm sáu tăng dẫn tới hợp âm Rê trưởng và chuỗi nốt Rê lặp (ô 25)	Tay phải làm hai việc; nốt Rê lặp to dần rồi nhỏ dần
B (tiếp)	26–33	Hình staccato nhỏ (Rê – Si♭ – Mi♭ rồi một nốt dài) ở ô 26, 27, 30, 31; sfz ở ô 31; ô 32–33 tay trái nhại giai điệu thấp hơn một quãng tám	Staccato nhẹ như giọt nước; nghe tay trái trả lời
A'	34–39	Chủ đề trở lại, lần này mf; quãng tám Rê cao xen giữa các nốt giai điệu; dim., rồi pp	Quãng tám là tiếng vọng, không lấn giai điệu
Coda	40–46	Tiếng gọi Fa – Mi♭ – Rê trở lại pp trên bè trầm Fa – Si♭ – Đô – Rê; nhịp chèo thưa dần, kết trên Sol1 có dấu ngân	Giữ nhịp đều tới cùng; để âm thanh tự tan

Hình thức tổng thể là ba phần có mở đầu và coda (xem Hình thức nhỏ). Đoạn B làm giai điệu căng lên bằng hòa âm: hợp âm bảy giảm (xem Hợp âm bảy) và hợp âm sáu tăng (xem Hợp âm Napoli và sáu tăng).

Chủ đề trong bản nhạc (ô 7–11)

Đoạn trích dưới đây chép theo bản Mutopia (dựa trên ấn bản Breitkopf & Härtel 1874–77) và đã được đối chiếu từng nốt. Không ghi số ngón: hãy dùng số ngón trong ấn bản của bạn, hoặc tự chọn theo bài tập 2.

Mendelssohn, Op. 19 số 6, ô 7–11 (theo ấn bản Breitkopf & Härtel, bản Mutopia)

Nghe ba điều: giai điệu đi thành quãng ba ở ô 8 và ô 10, quãng sáu ở ô 9; nốt Sol trầm lặp lại ở đầu mỗi nửa ô trong khi hòa âm bên trên đổi (ô 8 là hợp âm át trên nốt Sol); và ở ô 11, nốt Rê4 kết câu 1 còn được giữ tiếp sang ô 12 trong khi câu 2 bắt đầu từ nhịp lấy đà, nên ngón cái phải giữ phím trong lúc các ngón khác hát.

Chỗ khó và cách tập

Chỗ khó	Vì sao khó	Cách tập
Nhịp chèo của tay trái (suốt bài)	Nốt trầm cách hợp âm hơn một quãng tám; hợp âm ở phách yếu dễ to hơn nốt trầm; dễ đếm sáu thay vì hai	Tập riêng tay trái với bàn đạp: nốt trầm sâu (ngón 5), hợp âm nhẹ (ngón 2 và 1), nốt giữa nhẹ hơn nữa (ngón 4). Đếm "MỘT hai ba BỐN năm sáu", rồi chỉ còn "một … hai". Tập nhảy không nhìn tay: mắt ở bản nhạc, tay tự tìm nốt trầm. Bài tập 1
Giai điệu quãng ba, quãng sáu (ô 7–17, 34–39)	Hai nốt trong một cú đánh; ngón 1–2 khỏe nên nốt dưới dễ to hơn nốt trên	Chơi riêng bè trên với đúng ngón sẽ dùng, hát theo; thêm bè dưới bấm câm; rồi cho bè dưới kêu pp. Nghiêng trọng lượng về phía ngón út. Ưu tiên legato cho bè trên; bè dưới hở chút ít cũng được. Bài tập 2
Nốt Rê4 giữ dưới câu 2 (ô 11–12)	Ngón cái giữ phím suốt hai ô trong khi ngón 2–5 chơi quãng ba bên trên; ngón cái dễ nhả sớm hoặc làm cứng cả bàn tay	Chơi chậm chỉ ngón cái giữ Rê và bè trên; trong lúc giữ, lắc nhẹ cổ tay để kiểm tra nó còn mềm. Rồi thêm bè dưới
Giai điệu và hợp âm đệm cùng tay phải (ô 18–24, 26–31)	Nốt giai điệu rơi vào phách, hợp âm đệm rơi giữa phách, trong cùng một bàn tay; hợp âm dễ to bằng giai điệu	Bài tập 3. Tách hai việc: ngón 4–5 hát và giữ phím, ngón 1–2–3 chỉ chạm sát phím. Tập riêng các hợp âm đệm ở pp, như tiếng đàn vọng từ xa
Staccato và nốt Rê lặp (ô 25–31)	Staccato dễ thành tiếng gõ khô, hoặc bị bàn đạp làm nhòe	Đây là staccato dưới dấu luyến (portato): rời phím nhưng mềm, cổ tay thả lỏng. Chuỗi nốt Rê ở ô 25 to dần rồi nhỏ dần như tiếng gọi vọng lại. Bàn đạp ngắn, chỉ để bắt nốt trầm
Ba chỗ sfz (ô 3, 15, 31)	sfz nằm giữa nền p; đánh như f sẽ phá cả câu	sfz ở đây là "nhấn so với xung quanh": thêm trọng lượng, tiếng tròn, rồi diminuendo ngay. Tập câu đó ở p trước, sau mới thêm trọng lượng vào nốt sfz
Tay trái nhại giai điệu (ô 32–33)	Tay trái lên vùng giữa, dễ lẫn vào tay phải hoặc nghe như tiếng đệm	Chơi hai tay như hai giọng đối đáp; tay trái hát đúng hình giai điệu, nhỏ hơn tay phải một chút
Quãng tám Rê xen giữa chủ đề (ô 36–39)	Tay phải nhảy từ quãng ba, quãng sáu lên quãng tám cao rồi về; quãng tám dễ to và giật	Tập riêng cú nhảy: nhìn trước chỗ đáp, tay bay vòng thấp và nhẹ; quãng tám đánh bằng cổ tay mềm, p rồi pp. Xem Quãng tám và bước nhảy
Coda (ô 40–46)	Kết cấu thưa dần; người chơi hay chậm lại quá sớm hoặc dừng trước ô cuối	Giữ nhịp chèo đều tới ô 46; để nốt Sol cuối và dấu ngân tự làm việc kết thúc

Bài tập chuẩn bị

Các bài dưới đây soạn riêng cho trang này, không trích từ bản nhạc gốc. Chúng ở Sol thứ để tay quen hai dấu giáng của hóa biểu (Si♭, Mi♭) và nốt cảm âm Fa♯.

1. Mái chèo tay trái

Mái chèo tay trái: nốt trầm, hợp âm, nốt giữa (soạn cho trang này)

1. Tay trái riêng, không bàn đạp: nốt trầm ngón 5, hợp âm ngón 2 và 1, nốt giữa ngón 4. Bàn tay đi như con lắc: rơi xuống nốt trầm, nảy lên hợp âm, đáp nhẹ ở nốt giữa.
2. Thêm bàn đạp: đạp xuống ngay sau mỗi nốt trầm có chữ Ped., nhả và đạp lại ở nốt trầm kế tiếp. Nghe kỹ: hai hòa âm không được chồng lên nhau.
3. Thêm tay phải: mỗi nốt ngân trọn ô, mp, nổi trên nền p của tay trái. Nốt trầm ở ô 3 xa nhất: đó là chỗ để tập nhảy không nhìn.

2. Bè trên hát, bè dưới thì thầm

Bè trên hát, bè dưới thì thầm (soạn cho trang này)

1. Chỉ chơi bè trên (thân nốt hướng lên) với đúng các ngón đã ghi, legato, mf, hát theo.
2. Thêm bè dưới nhưng bấm câm: đẩy phím xuống chậm đến mức không kêu. Rồi cho nó kêu ở pp. Nếu hai nốt to bằng nhau, nghiêng bàn tay về phía ngón út.
3. Ở ô 3–4 ngón cái phải nhảy (Fa♯ sang Rê, Rê sang Si♭): bè dưới hở một chút cũng được, bè trên thì không. Bàn đạp nối phần còn lại.

3. Giai điệu trên phách, hợp âm đệm giữa phách

Giai điệu trên phách, hợp âm đệm giữa phách, cùng tay phải (soạn cho trang này)

1. Chỉ chơi giai điệu (thân nốt hướng lên) với các ngón đã ghi (chủ yếu 4–5, riêng La ở ô 1 ngón 3), giữ đủ độ dài từng nốt.
2. Chỉ chơi các hợp âm đệm (thân nốt hướng xuống) bằng ngón 1–2–3, pp, sát phím.
3. Ghép lại: nốt giai điệu không được tắt khi các ngón trong đánh hợp âm. Ô 3 khó nhất: ngón 4 rồi ngón 5 giữ nốt dài trong khi các ngón trong đánh hợp âm hai lần. Đây chính là việc của tay phải ở ô 18–24 và 26–31.

Kế hoạch tập

Kế hoạch 6 tuần, mỗi ngày 30–40 phút. Tốc độ cuối gợi ý ♩. ≈ 36–44 (tức ♪ ≈ 108–132). Khi mới tập, đặt máy đếm nhịp theo móc đơn.

Tuần	Việc chính	Máy đếm nhịp
1	Nghe 2–3 bản thu; đánh dấu mở đầu, A, B, A', coda và các câu lên bản nhạc. Bài tập 1. Tay trái ô 1–17 với bàn đạp; tay phải ô 7–17: tìm và ghi số ngón cho quãng ba, quãng sáu	♪ = 72–80
2	Bài tập 2. Hai tay ô 1–17; nốt Rê giữ ở ô 11–12; câu 2 lên sfz ở ô 15	♪ = 80–90
3	Bài tập 3. Đoạn B (ô 18–33): tay phải hai lớp, staccato nhẹ, tay trái nhại ở ô 32–33	♪ = 80–90
4	A' và coda (ô 34–46): quãng tám Rê, dim., pp. Chơi cả bài chậm, không dừng	♪ = 90–100
5	Cân bằng các lớp và bàn đạp; thu âm, mỗi lần nghe lại chỉ chú ý một lớp; chuyển sang đếm hai phách mỗi ô	♩. = 34–40
6	Tốc độ cuối; sắc thái và hình dạng cả bài; chơi thuộc lòng cho người khác nghe	♩. ≈ 36–44, có co giãn

• Nghe ra hai nhịp chèo mỗi ô, không phải sáu tiếng gõ
• Nốt trên của mỗi quãng ba, quãng sáu luôn rõ hơn nốt dưới
• Hợp âm đệm, ở cả hai tay, nhỏ hơn giai điệu
• Bàn đạp đổi sạch ở mỗi nốt trầm
• Ba chỗ sfz là nhấn trong nền p, không phải tiếng đập
• Ô cuối tan hẳn trước khi nhả bàn đạp

Diễn tấu

Tốc độ và tính cách

Andante sostenuto nghĩa là đi thong thả và ngân giữ; bản Breitkopf & Härtel không ghi số máy đếm nhịp. Hãy cảm hai phách chấm dôi mỗi ô, không phải sáu móc đơn: con thuyền tiến lên theo từng nhịp chèo, không theo từng giọt nước. Một tiêu chí thực tế: chọn tốc độ mà ở đó mỗi câu bốn ô vẫn là một hơi thở, còn nốt dài cuối câu (như nốt Rê ở ô 11) vẫn ngân đủ. Chậm quá, con thuyền đứng lại; nhanh quá, bài thành một điệu múa.

Các lớp âm thanh

• Bè trên của giai điệu: cantabile, tròn, là lớp rõ nhất dù cả bài phần lớn ở p.
• Bè dưới của giai điệu: nhỏ hơn hẳn; nó là màu, không phải giọng.
• Nốt trầm: sâu và nhẹ; nó là nhịp chèo.
• Hợp âm đệm của tay trái (và của tay phải ở đoạn B): lớp nhỏ nhất.

Một mốc khi mới tập: bè trên mp, nốt trầm p, bè dưới và hợp âm pp. Khi đã nghe rõ các lớp, thu hẹp khoảng cách cho tự nhiên hơn.

Bàn đạp

• Đổi ở mỗi nốt trầm theo kiểu bàn đạp nối: đánh nốt trầm, rồi mới nhả và đạp lại.
• Đạp nông. Khi giai điệu đi bậc liền trong cùng một nửa ô (như ô 8 và ô 10), một lần nhấc nửa chừng thật nhanh giúp hai quãng ba không chồng lên nhau.
• Bản Breitkopf & Härtel ghi giữ bàn đạp suốt ô 22–23 (hợp âm bảy giảm, pp): hãy để vùng âm thanh ấy mờ đi một cách có chủ ý. Từ chỗ chủ đề trở lại, bản này ghi sempre Ped. (luôn dùng bàn đạp).
• Đoạn staccato (ô 26–31): đạp ngắn để bắt quãng tám ở bè trầm, nhả sớm để staccato vẫn nghe được.
• Ô cuối: giữ bàn đạp qua dấu ngân, nhả thật chậm.

Sắc thái và câu nhạc

Gần như cả bài nằm trong p và pp. Theo bản Breitkopf, chữ mf duy nhất xuất hiện khi chủ đề trở lại (nhịp lấy đà cuối ô 34), và ba chữ sfz chỉ là những chỗ nhấn trong nền nhỏ. Mỗi câu bắt đầu bằng một nhịp lấy đà: nhịp lấy đà luôn dẫn vào phách đầu ô sau, đừng để nó đứng riêng.

Rubato

Tay trái là con thuyền: giữ nó đều. Giai điệu được phép nán một chút ở đỉnh câu rồi bắt kịp. Bản Breitkopf không ghi ritardando ở cuối; kết cấu tự thưa dần ở ô 44–46 đã làm nhạc lắng xuống, bạn chỉ cần không vội.

Ấn bản

Dùng một bản Urtext: Henle in cả trọn bộ Lieder ohne Worte lẫn tập riêng bốn bài thuyền ca (HN 1172). Bản Breitkopf & Härtel 1874–77 (bản Mutopia, miễn phí) dùng được để đối chiếu nốt. Số ngón chỉ là gợi ý: chọn ngón giúp bè trên legato, và ghi vào bản nhạc ngay từ tuần đầu.

Lỗi thường gặp

• Hai nốt của quãng ba to bằng nhau; nốt dưới (ngón cái) lấn nốt trên.
• Hợp âm của tay trái to hơn nốt trầm; nhịp nghe như sáu tiếng gõ.
• Nốt trầm hụt hoặc trễ vì nhảy xa mà mắt tìm phím quá muộn.
• Đổi bàn đạp muộn làm hai hòa âm chồng nhau; hoặc giữ suốt ô làm các quãng ba nhòe vào nhau.
• sfz đánh như f.
• Staccato ở ô 26–31 bị bàn đạp nuốt mất.
• Quãng tám Rê ở ô 36–39 to hơn giai điệu.
• Chậm dần từ đầu coda và dừng hẳn trước ô cuối.

Học tiếp

• Hai bài Venetianisches Gondellied còn lại: Op. 30 số 6 (Fa♯ thứ) và Op. 62 số 5 (La thứ), Henle xếp mức 5; tập Henle HN 1172 in cả bốn bài thuyền ca của Mendelssohn (thêm Gondellied La trưởng, không số opus).
• Nhiều bè hơn trong hai tay: Schumann: Träumerei (khoảng Grade 6).
• Họ hàng gần của thuyền ca: Chopin: Nocturne Op. 9 số 2, giai điệu hát trên nhịp 12/8 với tay trái nốt trầm và hợp âm.
• Xa hơn: Schubert: Impromptu Sol♭ trưởng, nơi giai điệu và dòng đệm nằm trong cùng tay phải suốt cả bài. Thứ tự gợi ý: Tác phẩm theo cấp độ và chặng 5 của Lộ trình.

• Cùng chặng 5: các bài của chặng 5.
• Chặng 6: các bài của chặng 6.

Kiểm tra nhanh

Kiểm tra nhanh 4 câu

1. Mendelssohn viết bài này ở đâu, và bản viết tay đề tiêu đề gì?

   • Ở Venice năm 1830, với tiêu đề Auf einer Gondel (Trên thuyền gondola)
   • Ở Leipzig năm 1845, với tiêu đề Venetianisches Gondellied
   • Ở London năm 1832, với tiêu đề Original Melodies

2. Trong nhịp 6/8 của bài, bạn nên cảm mấy phách mỗi ô?

   • Hai phách chấm dôi, như hai nhịp chèo
   • Sáu phách móc đơn đều nhau
   • Ba phách nốt đen

3. Khi giai điệu đi thành quãng ba trong tay phải, điều gì quan trọng nhất?

   • Nốt trên nổi và legato; nốt dưới nhỏ hơn, có thể hở chút ít
   • Hai nốt to bằng nhau để nghe rõ hòa âm
   • Nốt dưới to hơn vì ngón cái khỏe

4. Theo bản Breitkopf & Härtel, chữ mf duy nhất của bài nằm ở đâu?

   • Ở nhịp lấy đà khi chủ đề trở lại, cuối ô 34
   • Ở chỗ sfz của ô 15
   • Ở ô cuối cùng

Nguồn

• G. Henle Verlag, Venetian Gondola Songs, HN 1172: nội dung tập và mức độ khó (Op. 19 số 6: mức 4; Op. 30 số 6 và Op. 62 số 5: mức 5); lời tựa của Ullrich Scheideler (2012): bản viết tay Auf einer Gondel ngày 16/10/1830, Delphine von Schauroth, các lần in năm 1832 và 1833.
• Britannica, Songs Without Words (Betsy Schwarm): 48 bài trong tám tập, hai tập cuối in sau khi Mendelssohn mất; tập 1 in ở Anh năm 1832 với tên Original Melodies for the Pianoforte.
• Mutopia Project, Lieder ohne Worte: Venetianisches Gondellied, Op.19 No.6 (Ryan Prince, CC BY 3.0, theo ấn bản Breitkopf & Härtel 1874–77): nguồn của đoạn trích ô 7–11, số ô nhịp, sắc thái và dấu bàn đạp nêu trên trang này.
• Bản nhạc: IMSLP (tìm "Lieder ohne Worte Op.19"). Xem thêm tài liệu tham khảo.