Piano
Nghệ sĩ piano và bản thu nên nghe
Kiểm tra lần cuối: tháng 11/2026 · rà lại tháng 10/2027
Cùng một bản nhạc, mỗi nghệ sĩ kể một câu chuyện khác: nhanh hay chậm, sáng hay tối, hát hay nói. Trang này giới thiệu các nghệ sĩ piano quan trọng từ thời Liszt đến hôm nay, các cuộc thi lớn, cách so sánh hai bản thu, và 30 tác phẩm piano nên nghe.
Liszt và buổi độc tấu
Phần tiêu đề “Liszt và buổi độc tấu”Đầu thế kỷ 19, một buổi hòa nhạc thường là chương trình hỗn hợp: ca sĩ, dàn nhạc, nhiều nghệ sĩ thay nhau lên sân khấu. Franz Liszt đảo ngược điều đó. Ngày 9/6/1840, buổi diễn của ông ở Hanover Square Rooms (London) được gọi là recital: lần đầu tiên chữ này, vốn chỉ việc đọc diễn cảm, được dùng cho âm nhạc. Liszt chơi một mình, chơi nhiều bài thuộc lòng (điều khán giả thời ấy chưa quen thấy, dù không phải bài nào ông cũng chơi thuộc), và đặt cây đàn nằm ngang sân khấu để khán giả thấy nghiêng mặt ông và nghe tiếng đàn rõ hơn.
Clara Schumann là một trong những nghệ sĩ đầu tiên biểu diễn thuộc lòng và góp phần biến việc đó thành chuẩn mực. Hình mẫu quen thuộc hôm nay (một người, một cây đàn, cả buổi tối, chơi thuộc lòng) đã thành hình trong thế kỷ 19.
Thời đầu của ghi âm
Phần tiêu đề “Thời đầu của ghi âm”- Cuối thập niên 1880: cậu bé Josef Hofmann, khi ấy khoảng 12 tuổi, có lẽ là nghệ sĩ piano có tiếng đầu tiên thu âm trên máy hát của Edison; các bản thu ấy đã thất lạc.
- 1889: một nhân viên của Edison thu Brahms chơi một đoạn Hungarian Dance số 1 ở Vienna. Bản ghi hư hỏng nặng, gần như không nghe rõ.
- Thời đĩa 78 vòng: mỗi mặt đĩa chỉ chứa khoảng bốn phút nhạc, nên tác phẩm dài bị cắt thành nhiều mặt và nghệ sĩ phải tính trước chỗ ngắt.
- 1932–1935: Artur Schnabel thu trọn 32 sonata Beethoven ở London, lần đầu tiên trong lịch sử; hãng HMV bán theo hình thức đặt mua trước qua "Hội Sonata Beethoven".
- 1933–1936: Edwin Fischer thu trọn Bình quân luật, cũng là lần đầu tiên.
- Sau Thế chiến II: đĩa LP và băng từ cho phép thu những đoạn dài và biên tập. Glenn Gould thôi biểu diễn trước công chúng năm 1964 để chỉ làm việc trong phòng thu.
| Nghệ sĩ | Nổi tiếng với | Nghe trước |
|---|---|---|
| Ignacy Jan Paderewski (1860–1941) | Thần tượng của các phòng hòa nhạc; năm 1919 làm Thủ tướng Ba Lan | Chopin; Minuet Sol trưởng Op. 14 số 1 của chính ông |
| Sergei Rachmaninoff (1873–1943) | Một trong những nghệ sĩ piano lớn nhất thời mình: tiếng rõ, nhịp chắc, không ủy mị | Bốn concerto và Rhapsody on a Theme of Paganini do chính ông thu với Dàn nhạc Philadelphia |
| Josef Hofmann (1876–1957) | Bậc thầy kỹ thuật và sự tiết chế; Rachmaninoff đề tặng ông Concerto số 3, nhưng ông không bao giờ chơi bản này | Bản thu buổi hòa nhạc mừng 50 năm biểu diễn ở Metropolitan Opera, New York (28/11/1937) |
| Alfred Cortot (1877–1962) | Chopin và Schumann giàu chất thơ; soạn các ấn bản "để học" (Édition de travail) của Chopin | Chopin: 24 Prélude, các Ballade |
| Artur Schnabel (1882–1951) | Người đầu tiên thu âm trọn 32 sonata Beethoven | Sonata Op. 110, Op. 111 |
| Edwin Fischer (1886–1960) | Bản thu trọn Bình quân luật đầu tiên; chỉ huy concerto Bach và Mozart ngay từ bàn phím | Bình quân luật quyển 1 |
Giữa thế kỷ 20
Phần tiêu đề “Giữa thế kỷ 20”| Nghệ sĩ | Nổi tiếng với | Nghe trước |
|---|---|---|
| Arthur Rubinstein (1887–1982) | Chopin tự nhiên, ấm áp, không ủy mị; biểu diễn đến gần 90 tuổi | Nocturne, mazurka, polonaise của Chopin |
| Wilhelm Kempff (1895–1991) | Beethoven và Schubert hát, tự nhiên; thu trọn 32 sonata Beethoven hai lần (1951–56 và 1964–65) | Sonata Beethoven; sonata Schubert |
| Clara Haskil (1895–1960) | Mozart giản dị và sâu; cuộc thi mang tên bà (Thụy Sĩ, nay ở Vevey) có từ năm 1963 | Concerto số 20 và số 24 của Mozart |
| Claudio Arrau (1903–1991) | Nghệ sĩ Chile, tiếng đàn sâu, dày, trang nghiêm | Nocturne Chopin; sonata Beethoven |
| Vladimir Horowitz (1903–1989) | Màu sắc, sức bật và tiếng đàn rực lửa; vắng bóng từ năm 1953, trở lại Carnegie Hall năm 1965, về biểu diễn ở Moskva năm 1986 | Scarlatti; Schumann, Kinderszenen; Concerto số 3 của Rachmaninoff |
| Rudolf Serkin (1903–1991) | Beethoven nghiêm cẩn; cùng Adolf Busch lập Marlboro Music (1951), nơi các thế hệ nghệ sĩ cùng chơi nhạc thính phòng | Sonata và concerto Beethoven; Concerto số 1 của Brahms |
| Sviatoslav Richter (1915–1997) | Gần như tự học, kho bài khổng lồ; công diễn lần đầu Sonata số 7 của Prokofiev (1943), và Sonata số 9 được đề tặng ông | Tranh triển lãm thu trực tiếp ở Sofia năm 1958; Bình quân luật |
| Emil Gilels (1916–1985) | Tiếng đàn vàng, vững chãi; thắng cuộc thi Ysaÿe năm 1938, tiền thân của cuộc thi Queen Elisabeth | Lyric Pieces của Grieg; sonata Beethoven |
| Dinu Lipatti (1917–1950) | Sự trong sáng hiếm có; mất năm 33 tuổi; buổi độc tấu cuối ở Besançon ngày 16/9/1950 | Valse Chopin; Concerto Grieg; Partita số 1 của Bach |
| Arturo Benedetti Michelangeli (1920–1995) | Kiểm soát âm thanh tuyệt đối, cầu toàn đến cả tình trạng cây đàn; giải Nhất Geneva 1939; Pollini học riêng với ông | Debussy, Images và Préludes; Concerto Sol trưởng của Ravel |
| Glenn Gould (1932–1982) | Bach rõ từng bè, cá tính rất mạnh; từ năm 1964 chỉ thu âm, không biểu diễn trước công chúng | Goldberg năm 1955 và 1981 (xem hướng dẫn nghe) |
Những thế hệ sau
Phần tiêu đề “Những thế hệ sau”| Nghệ sĩ | Nổi tiếng với | Nghe trước |
|---|---|---|
| Alfred Brendel (1931–2025) | Beethoven, Schubert, Haydn, Liszt; người đầu tiên thu âm trọn tác phẩm piano của Beethoven; viết tiểu luận và thơ | Sonata Schubert; sonata Haydn |
| Vladimir Ashkenazy (sinh 1937) | Giải Nhì Chopin 1955, giải Nhất Queen Elisabeth 1956 và Tchaikovsky 1962 (chung với John Ogdon); kho thu âm khổng lồ; về sau chuyên chỉ huy, thôi biểu diễn năm 2020 | Rachmaninoff: prelude, Études-tableaux; Chopin |
| Martha Argerich (sinh 1941) | Lửa và tốc độ; thắng Busoni và Geneva năm 1957, Chopin năm 1965; ít bản thu độc tấu, chủ yếu concerto và thính phòng | Ravel, Gaspard de la nuit; Prokofiev, Concerto số 3; Schumann |
| Maurizio Pollini (1942–2024) | Chính xác, kiến trúc rõ; thắng Chopin năm 1960 khi 18 tuổi; bền bỉ bênh vực nhạc thế kỷ 20 | Étude Chopin; Petrushka của Stravinsky; sonata cuối của Beethoven |
| Maria João Pires (sinh 1944) | Mozart, Schubert, Chopin giản dị và sâu; thắng cuộc thi mừng 200 năm ngày sinh Beethoven ở Brussels năm 1970; từ năm 2025 ngừng biểu diễn, và tháng 11/2025 bà thông báo đã kết thúc sự nghiệp biểu diễn | Sonata Mozart; Nocturne Chopin; Impromptu Schubert |
| Radu Lupu (1945–2022) | Tiếng đàn mềm như hát, rất kín tiếng; thắng Van Cliburn 1966 và Leeds 1969; ngồi ghế tựa thay cho ghế đàn | Schubert; Brahms Op. 117–119 |
| Murray Perahia (sinh 1947) | Giải Nhất Leeds 1972; vừa chơi vừa chỉ huy concerto (như của Beethoven) với Academy of St Martin in the Fields; Bach trong sáng | Concerto Mozart; Partita và Goldberg của Bach |
| Mitsuko Uchida (sinh 1948) | Mozart và Schubert tinh tế; giải Nhì Chopin 1970 và Leeds 1975 | Sonata Mozart; sonata Schubert |
| Grigory Sokolov (sinh 1950) | Thắng Tchaikovsky năm 1966 lúc 16 tuổi, người trẻ nhất từng thắng; chủ yếu chơi độc tấu; phần lớn đĩa gần đây là bản thu trực tiếp | Các bản thu trực tiếp những buổi độc tấu của ông |
| András Schiff (sinh 1953) | Bach rõ ràng, không dùng bàn đạp vang (theo bài viết của chính ông); Beethoven, Schubert, Bartók | Bình quân luật; Goldberg |
| Krystian Zimerman (sinh 1956) | Thắng Chopin năm 1975; cầu toàn; năm 1998 lập Polish Festival Orchestra (dàn nhạc nhạc công trẻ Ba Lan) nhân 150 năm ngày mất của Chopin (1999), lưu diễn và thu hai concerto Chopin với dàn nhạc ấy | Bốn Ballade Chopin; Préludes của Debussy; Sonata D. 959 và D. 960 của Schubert |
| Angela Hewitt (sinh 1958) | Bach trên piano: thắng cuộc thi piano Bach quốc tế ở Toronto năm 1985, thu các tác phẩm phím đàn lớn của Bach cho hãng Hyperion | Bình quân luật; Goldberg; Couperin |
| Marc-André Hamelin (sinh 1961) | Kỹ thuật phi thường cho những tác phẩm hiếm (Alkan, Godowsky, Medtner, Kapustin); tự viết 12 étude ở mọi giọng thứ | Medtner; Kapustin; Haydn |
| Evgeny Kissin (sinh 1971) | Thần đồng: năm 1984, khi 12 tuổi, đã thu hai concerto Chopin | Chopin; Liszt; Schubert |
Hôm nay
Phần tiêu đề “Hôm nay”| Nghệ sĩ | Nổi tiếng với | Nghe trước |
|---|---|---|
| Lang Lang (sinh 1982) | Nghệ sĩ Trung Quốc; biểu diễn ở lễ khai mạc Olympic Bắc Kinh 2008 và với nhiều dàn nhạc hàng đầu thế giới | Chopin; Liszt |
| Yuja Wang (sinh 1987) | Nổi tiếng với các concerto Nga; năm 2023 chơi trọn bốn concerto của Rachmaninoff trong một buổi ở Carnegie Hall | Rachmaninoff; Prokofiev |
| Igor Levit (sinh 1987) | Trọn 32 sonata Beethoven; nhiều buổi hòa nhạc phát trực tuyến từ nhà trên Twitter từ tháng 3/2020; chơi trọn Vexations của Satie trong hơn 15 giờ | Goldberg và Diabelli; Shostakovich Op. 87 |
| Daniil Trifonov (sinh 1991) | Giải Ba Chopin 2010; giải Nhất Rubinstein và Tchaikovsky (kèm Grand Prix) năm 2011; Grammy 2018 cho album Transcendental (Liszt) | Étude Liszt; Chopin |
| Seong-Jin Cho (sinh 1994) | Giải Nhất Chopin 2015 | Concerto số 1 và bốn Ballade của Chopin |
| Jan Lisiecki (sinh 1995) | Nghệ sĩ Canada; thu Chopin (concerto, nocturne, prelude) và Mozart | Chopin |
| Bruce Liu (sinh 1997) | Giải Nhất Chopin 2021; học với Đặng Thái Sơn | Chopin |
| Eric Lu (sinh 1997) | Giải Tư Chopin 2015, giải Nhất Leeds 2018, giải Nhất Chopin 2025; từng học riêng với Đặng Thái Sơn | Chopin; Impromptu Schubert |
| Yunchan Lim (sinh 2004) | Huy chương vàng Van Cliburn 2022 lúc 18 tuổi, người trẻ nhất từng thắng; album Étude Chopin đoạt ba giải của BBC Music Magazine năm 2025 | Étude Chopin; Concerto số 3 của Rachmaninoff ở chung kết Cliburn 2022 |
| Aristo Sham (Hồng Kông) | Huy chương vàng Van Cliburn 2025 | Các vòng thi Cliburn 2025, phát trên mạng |
Nghệ sĩ piano Việt Nam
Phần tiêu đề “Nghệ sĩ piano Việt Nam”Đặng Thái Sơn (sinh 1958 ở Hà Nội) học những bài đầu tiên với mẹ, nghệ sĩ piano Thái Thị Liên, giảng viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Năm 1974, nghệ sĩ Nga Isaac Katz phát hiện tài năng của ông; ông sang học ở Nhạc viện Tchaikovsky (Moskva) với Vladimir Natanson và Dmitry Bashkirov. Năm 1980 ông giành giải Nhất Cuộc thi Chopin, người châu Á đầu tiên đạt giải này. Ông dạy khoảng 20 năm ở Đại học Montréal, rồi ở Nhạc viện Oberlin (từ 2018) và New England Conservatory (từ 2020); hai học trò của ông, Bruce Liu và Eric Lu, thắng cuộc thi Chopin năm 2021 và 2025. Ông ngồi ghế giám khảo cuộc thi Chopin các năm 2005, 2010, 2015, 2021 và 2025.
- Nghe trước: Chopin của ông, đặc biệt hai concerto thu trên một cây đàn Érard năm 1849 cùng nhạc trưởng Frans Brüggen và dàn nhạc Orchestra of the Eighteenth Century (Viện Fryderyk Chopin phát hành): một dịp nghe âm thanh gần với cây đàn thời Chopin.
Nghiêm Phú Phi (1930–2008) tốt nghiệp hạng ưu ở Paris về piano và hòa âm, từng làm Giám đốc Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ ở Sài Gòn. Đọc thêm ở Nhạc cổ điển ở Việt Nam.
Các cuộc thi lớn
Phần tiêu đề “Các cuộc thi lớn”| Cuộc thi | Nơi tổ chức | Từ năm | Chu kỳ | Đáng nhớ và người thắng gần đây |
|---|---|---|---|---|
| Cuộc thi Piano Quốc tế Chopin | Warsaw, Ba Lan | 1927 | 5 năm một lần (từ 1955) | Chỉ chơi nhạc Chopin. Pollini (1960), Argerich (1965), Zimerman (1975), Đặng Thái Sơn (1980); gần đây Seong-Jin Cho (2015), Bruce Liu (2021, hoãn từ 2020 vì đại dịch), Eric Lu (2025) |
| Cuộc thi Quốc tế Tchaikovsky | Moskva, Nga | 1958 | 4 năm một lần | Nhiều bộ môn; Van Cliburn thắng phần piano lần đầu tiên (1958). Gần đây Alexandre Kantorow (2019), Sergei Davydchenko (2023). Từ tháng 4/2022, Liên đoàn các Cuộc thi Âm nhạc Quốc tế (WFIMC) loại cuộc thi khỏi danh sách thành viên |
| Leeds International Piano Competition | Leeds, Anh | 1963 | 3 năm một lần | Lupu (1969), Perahia (1972); gần đây Eric Lu (2018), Alim Beisembayev (2021), Jaeden Izik-Dzurko (2024) |
| Van Cliburn International Piano Competition | Fort Worth, Texas, Mỹ | 1962 | 4 năm một lần | Lupu (1966); gần đây Yekwon Sunwoo (2017), Yunchan Lim (2022), Aristo Sham (2025) |
| Queen Elisabeth Competition | Brussels, Bỉ | Piano từ 1938 | Luân phiên các bộ môn | Tiền thân là cuộc thi Ysaÿe (Gilels thắng phần piano năm 1938). Leon Fleisher (1952), Ashkenazy (1956); gần đây Jonathan Fournel (2021), Nikola Meeuwsen (2025) |
Các cuộc thi khác đáng theo dõi: Geneva (Michelangeli thắng năm 1939, Argerich năm 1957), Busoni ở Bolzano (Argerich 1957), Clara Haskil ở Thụy Sĩ (từ 1963, hai năm một lần; nay ở Vevey), Arthur Rubinstein ở Tel Aviv (Trifonov 2011). Nhiều cuộc thi phát trực tiếp các vòng thi trên mạng (xem Âm nhạc hôm nay): một dịp hiếm để nghe cùng một tác phẩm qua hàng chục cách chơi.
Cách so sánh hai bản thu
Phần tiêu đề “Cách so sánh hai bản thu”So sánh là cách luyện tai nhanh nhất, và cũng là cách tìm ra cách chơi của chính bạn. Làm theo năm bước:
- Chọn một đoạn ngắn, 30–90 giây, ở cùng một chỗ trong hai bản: Aria của Goldberg, tám ô nhịp đầu của một nocturne. Ghi lại nghệ sĩ, năm thu, thu trực tiếp hay trong phòng thu (xem Đọc tên tác phẩm và bản thu).
- Nghe ở cùng âm lượng, để hai bản chỉ khác nhau ở cách chơi. Nghe mỗi bản hai lần: một lần không nhìn bản nhạc, một lần có.
- So từng mặt một theo bảng dưới. Mỗi lượt nghe chỉ chú ý một hoặc hai mặt.
- Ghi chép bằng một câu "Bản A…, còn bản B…", cộng một điều bạn muốn mượn cho cách chơi của mình. Có thể dùng mẫu ghi chép.
- Thử trên đàn: chơi đoạn đó theo cách của A, rồi theo cách của B; thu âm mình và so với hai bản thu.
| Mặt | Câu hỏi | Bản A | Bản B |
|---|---|---|---|
| Tốc độ | Nhanh hay chậm? Đo bằng nút "Gõ để đo tốc độ" của máy đếm nhịp | … | … |
| Dải sắc thái | Chỗ nhỏ nhất nhỏ đến đâu? Đỉnh cao nằm ở đâu? | … | … |
| Cân bằng bè | Giai điệu nổi bao nhiêu so với lớp đệm? Có nghe thấy bè giữa? | … | … |
| Bàn đạp | Âm thanh trong hay ngân nhiều? Các hòa âm có lẫn vào nhau? | … | … |
| Rubato | Co giãn ở đâu: cuối câu, đỉnh câu? Tay trái có giữ nhịp? | … | … |
| Phát âm | Liền hay tách? Nốt ngắn ngắn đến mức nào? | … | … |
| Nhắc lại, trang trí | Có chơi các dấu nhắc lại? Lần nhắc lại có khác lần đầu? | … | … |
| Âm thanh bản thu | Micro gần hay xa, phòng khô hay vang, đàn hiện đại hay đàn cổ? | … | … |
Một lưu ý: bản thu cũ (trước khoảng năm 1955 thường là mono) có tiếng rè, đừng chấm điểm tiếng rè; bản thu trực tiếp có thể có nốt sai nhưng có không khí thật.
30 tác phẩm piano nên nghe
Phần tiêu đề “30 tác phẩm piano nên nghe”Baroque
Phần tiêu đề “Baroque”- Couperin, Les Barricades mystérieuses: dòng nốt rải so le không dứt, như một tấm vải đang dệt. Nghe: Angela Hewitt trên piano, rồi một bản harpsichord.
- Bach, Bình quân luật quyển 1: 24 cặp prelude và fugue qua mọi giọng; bắt đầu với Prelude Đô trưởng. Nghe: Edwin Fischer, Sviatoslav Richter, András Schiff.
- Bach, Partita số 2 Đô thứ BWV 826: từ phần mở đầu trang nghiêm đến Capriccio phóng khoáng. Nghe: Martha Argerich.
- Bach, Goldberg Variations: hướng dẫn nghe. Nghe: Glenn Gould (1955 và 1981), András Schiff, Igor Levit.
- Scarlatti, Sonata K. 141 và K. 380: hướng dẫn nghe. Nghe: Vladimir Horowitz (K. 380), Martha Argerich (K. 141).
Cổ điển
Phần tiêu đề “Cổ điển”- Haydn, Sonata Mi♭ trưởng Hob. XVI:52: một trong những sonata cuối, viết ở London; hợp âm đầy, tương phản mạnh, nhiều bất ngờ. Nghe: Alfred Brendel, Marc-André Hamelin.
- Mozart, Sonata La trưởng K. 331: hướng dẫn nghe. Nghe: Mitsuko Uchida, Maria João Pires.
- Mozart, Concerto số 21 Đô trưởng K. 467: hướng dẫn nghe. Nghe: Murray Perahia, Rudolf Serkin.
- Beethoven, Sonata Pathétique Op. 13: hướng dẫn nghe; bài học chương 2. Nghe: Wilhelm Kempff, Alfred Brendel.
- Beethoven, Sonata Ánh trăng Op. 27 số 2: hướng dẫn nghe; bài học chương 1. Nghe: Artur Schnabel, Wilhelm Kempff.
- Beethoven, Sonata số 32 Đô thứ Op. 111: hai chương, một cơn bão rồi một arietta với chuỗi biến tấu dần tan vào những tiếng láy rền. Nghe: Artur Schnabel, Maurizio Pollini, Igor Levit.
Lãng mạn
Phần tiêu đề “Lãng mạn”- Schubert, Impromptu D. 899: hướng dẫn nghe; bài học số 3. Nghe: Radu Lupu, Maria João Pires.
- Schubert, Sonata Si♭ trưởng D. 960: giai điệu dài như bài hát, và một tiếng láy rền trầm, xa xăm ngay trang đầu. Nghe: Sviatoslav Richter, Wilhelm Kempff, Krystian Zimerman.
- Schumann, Kinderszenen Op. 15: hướng dẫn nghe. Nghe: Martha Argerich, Vladimir Horowitz.
- Chopin, Nocturne Op. 9 số 2: bài học, có bản đồ nghe. Nghe: Arthur Rubinstein, Maria João Pires.
- Chopin, Étude Op. 10 và Op. 25: hướng dẫn nghe. Nghe: Maurizio Pollini, Yunchan Lim.
- Chopin, Ballade số 1 Sol thứ Op. 23: bài học. Nghe: Krystian Zimerman, Arthur Rubinstein.
- Liszt, Liebestraum số 3: hướng dẫn nghe, có gợi ý bản thu; bài học.
- Liszt, Sonata Si thứ: một chương dài khoảng nửa giờ, vài chủ đề biến hình liên tục. Nghe: Vladimir Horowitz, Martha Argerich, Krystian Zimerman.
- Brahms, Intermezzo Op. 117 và Op. 118: hướng dẫn nghe. Nghe: Radu Lupu, Glenn Gould.
- Grieg, Concerto La thứ Op. 16: hướng dẫn nghe. Nghe: Dinu Lipatti, Sviatoslav Richter, Krystian Zimerman.
- Mussorgsky, Tranh triển lãm: hướng dẫn nghe. Nghe: Sviatoslav Richter (Sofia, 1958).
Thế kỷ 20 và hôm nay
Phần tiêu đề “Thế kỷ 20 và hôm nay”- Satie, Gymnopédies: bài học. Nghe: Aldo Ciccolini, Pascal Rogé.
- Debussy, Clair de lune, rồi Préludes quyển 1: bài học Clair de lune; hướng dẫn nghe Préludes. Nghe: Walter Gieseking; với Préludes: Arturo Benedetti Michelangeli, Krystian Zimerman.
- Ravel, Gaspard de la nuit: ba bức tranh theo thơ Aloysius Bertrand: nàng tiên nước Ondine, giá treo cổ Le Gibet, chú lùn Scarbo. Nghe: Martha Argerich, Ivo Pogorelich.
- Rachmaninoff, Concerto số 2: hướng dẫn nghe. Nghe: chính Rachmaninoff, Sviatoslav Richter.
- Gershwin, Rhapsody in Blue: hướng dẫn nghe.
- Bartók, Allegro barbaro: piano như trống, hợp âm dồn dập, nhịp trần trụi. Nghe: Zoltán Kocsis.
- Prokofiev, Sonata số 7: "sonata chiến tranh", chương cuối dồn dập không ngừng trong nhịp 7/8. Nghe: Sviatoslav Richter, Maurizio Pollini.
- Ligeti, Études quyển 1: những lớp nhịp chồng lên nhau đến chóng mặt. Nghe: Pierre-Laurent Aimard.
Muốn biết nên chơi gì của từng nhà soạn nhạc, xem Nhà soạn nhạc cho piano; nghe tiếp theo tâm trạng ở Nghe gì tiếp theo?.
Kiểm tra nhanh
Phần tiêu đề “Kiểm tra nhanh”Kiểm tra nhanh 4 câu
Chữ "recital" lần đầu được dùng cho một buổi hòa nhạc vào dịp nào?
- Buổi diễn của Liszt ở London năm 1840
- Buổi diễn của Mozart ở Vienna năm 1781
- Buổi diễn của Chopin ở Paris năm 1832
Ai là người đầu tiên thu âm trọn 32 sonata của Beethoven?
- Wilhelm Kempff
- Artur Schnabel
- Glenn Gould
Khi so sánh hai bản thu, vì sao nên chỉnh hai bản to ngang nhau?
- Để hai bản chỉ khác nhau ở cách chơi, không khác ở độ to
- Vì bản nhỏ hơn luôn là bản thu cũ
- Vì máy đếm nhịp cần âm lượng bằng nhau
Hai học trò nào của Đặng Thái Sơn đã thắng Cuộc thi Chopin?
- Seong-Jin Cho và Yunchan Lim
- Bruce Liu (2021) và Eric Lu (2025)
- Martha Argerich và Krystian Zimerman
Nguồn
Phần tiêu đề “Nguồn”- Harold C. Schonberg, The Great Pianists, Simon & Schuster, 1963; bản sửa đổi 1987.
- David Dubal, The Art of the Piano, tái bản lần 3, Amadeus Press, 2004.
- Grove Music Online: các mục về từng nghệ sĩ.
- "1840: Franz Liszt becomes the world's first rock star", BBC Music Magazine, classical-music.com.
- "Josef Hofmann: The historic legacy", International Piano, gramophone.co.uk.
- Liên đoàn các Cuộc thi Âm nhạc Quốc tế: WFIMC; trang chính thức của các cuộc thi: Leeds, Van Cliburn, Queen Elisabeth.
- Xem thêm tài liệu tham khảo.
Opus, sổ tay học piano cổ điển của mtuann · Nội dung: CC BY-SA 4.0 · Mã nguồn: MIT