Mozart: Aria của Nữ hoàng bóng đêm

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791)
Tác phẩm	Opera Die Zauberflöte (Cây sáo thần), K. 620
Công diễn	Vienna, ngày 30/9/1791, hơn hai tháng trước khi Mozart mất
Aria	Der Hölle Rache kocht in meinem Herzen (Lửa thù địa ngục sôi sục trong tim ta), màn 2, số 14
Giọng	Soprano màu sắc (coloratura)
Độ dài	Khoảng 3 phút
Bản thu gợi ý	Diana Damrau trong dàn dựng của David McVicar ở Royal Opera House, London, chỉ huy Colin Davis (thu năm 2003, DVD của Opus Arte)

Điều cần biết trước khi nghe

Cây sáo thần là một Singspiel: opera tiếng Đức có xen lời thoại nói, viết cho một nhà hát ở ngoại ô Vienna do Emanuel Schikaneder điều hành (Schikaneder cũng viết lời). Câu chuyện cổ tích: theo lệnh của Nữ hoàng bóng đêm, hoàng tử Tamino và Papageno người bắt chim đi giải cứu Pamina, con gái bà.

Ngay trước aria này, trong lời thoại, Nữ hoàng bóng đêm đưa cho Pamina một con dao và ra lệnh phải giết Sarastro, kẻ thù của bà; trong aria, bà thề sẽ từ bỏ con mãi mãi nếu Pamina không làm. Cơn giận được thể hiện bằng những chuỗi nốt nhanh vọt lên âm vực cực cao, đến nốt Fa6.

Sơ đồ cấu trúc

Mở đầudàn nhạc hơn một ô · Rê thứ

Câu kịch tínhgiọng mạnh mẽ

Coloratura 1staccato · nốt rải vọt lên Fa6

Đe dọa, coloratura 2chuỗi thứ hai dài hơn

Kếtlời thề "Hört, Rachegötter…" · Rê thứ

"Der Hölle Rache": mỗi ô một dòng của bảng "Theo dõi khi nghe" (độ rộng các ô chỉ minh họa).

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Sự kiện
…	Dàn nhạc mở đầu chỉ hơn một ô nhịp rồi Nữ hoàng vào ngay, giọng Rê thứ
…	Nữ hoàng hát những câu đầy kịch tính, giọng mạnh mẽ
…	Chuỗi coloratura thứ nhất: các nốt ngắt ngắn (staccato) nhắc lại, rồi những chùm nốt rải vọt lên Fa6
…	Đoạn lời đe dọa, rồi chuỗi coloratura thứ hai, dài hơn
…	Đoạn kết: lời thề "Hört, Rachegötter, hört der Mutter Schwur!" (Hãy nghe, hỡi các thần báo thù, lời thề của người mẹ!), rồi dàn nhạc khép lại ở Rê thứ

Câu hỏi để nghe chủ động

• Những chuỗi nốt nhanh này là "trang trí" hay chính là cảm xúc của nhân vật?
• So sánh hai ca sĩ khác nhau: ai thể hiện cơn giận rõ hơn, ai đẹp giọng hơn?
• Xem video dàn dựng: diễn xuất có thay đổi cách bạn nghe không?

Đọc thêm: Nhập môn opera.

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Tổng phổ và lời thoại: Neue Mozart-Ausgabe II/5/19 trên Digital Mozart Edition của Mozarteum (aria số 14: trang 224–231); Köchel online, KV 620 (ngày công diễn, nhà hát).
• Bản thu: trang DVD trên cửa hàng của Royal Opera House; MusicBrainz (Opus Arte OA 0886 D, 2003).
• Xem thêm tài liệu tham khảo.