Tóm tắt một tờ

Những điều cốt lõi của đọc nhạc và nhạc lý cơ bản trên hai mặt giấy A4: mặt 1 là đọc nhạc, mặt 2 là nhạc lý. Bấm Ctrl+P (hoặc Cmd+P), chọn khổ A4; menu và nút bấm tự ẩn khi in. Nên chờ các khuông nhạc hiện đủ trước khi in.

1. Tên nốt trên phím đàn

Bảy tên nốt lặp lại: Đô Rê Mi Fa Sol La Si = C D E F G A B. Đô nằm bên trái nhóm 2 phím đen. Phím đen mang hai tên (Đô♯ = Rê♭). Nửa cung tự nhiên: Mi–Fa và Si–Đô (không có phím đen xen giữa).

2. Khóa Sol: dòng và khe

Đếm từ dưới lên. Nét xoắn của khóa Sol ôm dòng 2 = Sol (G4).

3. Khóa Fa: dòng và khe

Hai chấm của khóa Fa kẹp dòng 4 = Fa (F3).

4. Đô giữa trên khuông kép

Đô4 nằm trên một dòng kẻ phụ: ngay dưới khuông khóa Sol, ngay trên khuông khóa Fa.

5. Hình nốt và dấu lặng

"Đơn" = nốt móc đơn, "kép" = nốt móc kép, "đen." = nốt đen chấm dôi. Số phách tính khi nốt đen = 1 phách. Chấm dôi thêm một nửa độ dài; dấu nối cộng hai nốt cùng cao độ.

6. Dấu hóa

Dấu hóa bất thường có hiệu lực đến hết ô nhịp.

7. Nhịp

Số chỉ nhịp	Nghĩa
2/4	2 phách nốt đen: MẠNH–nhẹ
3/4	3 phách: MẠNH–nhẹ–nhẹ (valse, minuet)
4/4 (C)	4 phách: MẠNH–nhẹ–vừa–nhẹ
6/8	2 phách lớn, mỗi phách chia 3

Số trên: số phách mỗi ô. Số dưới: hình nốt làm 1 phách (4 = đen). Riêng 6/8: đếm 6 nốt móc đơn (8 = móc đơn), gộp ba nốt thành một phách lớn.

8. Gam trưởng và gam thứ

Gam	Khoảng cách (C = cung, N = nửa cung)
Trưởng	C C N C C C N
Thứ tự nhiên	C N C C N C C
Thứ hòa âm	như tự nhiên, nâng bậc 7
Thứ giai điệu	đi lên nâng bậc 6 và 7

Bậc I chủ âm · V át âm · IV hạ át âm · VII cảm âm.

9. Hóa biểu

Bảy dấu thăng, luôn theo thứ tự Fa Đô Sol Rê La Mi Si:

Bảy dấu giáng, theo thứ tự ngược lại Si Mi La Rê Sol Đô Fa:

Thăng: dấu cuối + nửa cung = giọng trưởng. Giáng: dấu áp chót = giọng trưởng (riêng 1♭ = Fa trưởng). Giọng thứ song song: từ chủ âm trưởng xuống 3 nửa cung.

10. Vòng quãng năm

Theo chiều kim đồng hồ: lên quãng 5, thêm một ♯. Ngược chiều: thêm một ♭. Hai giọng cạnh nhau khác nhau một dấu hóa.

11. Quãng

Quãng	Nửa cung	Từ Đô
2 thứ / 2 trưởng	1 / 2	Rê♭ / Rê
3 thứ / 3 trưởng	3 / 4	Mi♭ / Mi
4 đúng	5	Fa
4 tăng = 5 giảm	6	Fa♯ = Sol♭
5 đúng	7	Sol
6 thứ / 6 trưởng	8 / 9	La♭ / La
7 thứ / 7 trưởng	10 / 11	Si♭ / Si
8 đúng	12	Đô

Đảo quãng: 9 − số; trưởng ↔ thứ, tăng ↔ giảm, đúng giữ nguyên.

12. Hợp âm ba

Trong giọng trưởng: I ii iii IV V vi vii° (chữ hoa: trưởng, chữ thường: thứ, °: giảm). Hợp âm bảy át V7 = hợp âm trưởng + 7 thứ.

13. Chức năng và kết

Chức năng	Hợp âm
Chủ (ổn định)	I (vi đôi khi thay I)
Hạ át (rời đi)	IV, ii
Át (căng, đòi về)	V, V7, vii°

Kết	Hợp âm
Trọn	V → I
Nửa	… → V
Plagal	IV → I
Lừa (tránh kết)	V → vi

14. Thuật ngữ thường gặp

Tốc độ: Largo < Adagio < Andante < Moderato < Allegro < Presto. rit. chậm dần, accel. nhanh dần, a tempo trở lại.

Cường độ: pp < p < mp < mf < f < ff. cresc. to dần, dim. nhỏ dần, sfz nhấn đột ngột.

Diễn tấu: staccato ngắt, legato liền, fermata ngân dài, D.C. từ đầu, Fine hết.