Stravinsky: Le Sacre du printemps (Nghi lễ mùa xuân)

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Igor Stravinsky (1882–1971)
Tác phẩm	Ballet Le Sacre du printemps (1910–1913), cho dàn nhạc rất lớn (riêng kèn horn có 8 chiếc)
Công diễn	29/5/1913, Théâtre des Champs-Élysées, Paris, đoàn Ballets Russes, biên đạo Vaslav Nijinsky, nhạc trưởng Pierre Monteux
Thời kỳ	Thế kỷ 20
Đoạn nghe	Mở đầu và Les Augures printaniers (Những điềm báo mùa xuân), khoảng 7 phút
Bản thu gợi ý	Pierre Boulez và Dàn nhạc Cleveland (CBS, 1969)

Điều cần biết trước khi nghe

Ballet mô tả nghi lễ ngoại giáo của nước Nga cổ: để đón mùa xuân, một thiếu nữ được chọn và nhảy múa đến chết làm vật hiến tế. Buổi công diễn năm 1913 gây náo loạn trong khán phòng, một phần vì âm nhạc, một phần vì vũ đạo "thô ráp" của Nijinsky. Ngày nay, đây được coi là một trong những tác phẩm có ảnh hưởng lớn nhất tới âm nhạc thế kỷ 20.

Những gì mới mẻ: tiết tấu trở thành nhân vật chính; trọng âm bất thường không theo phách mạnh; nghịch tai được dùng như màu sắc chứ không cần giải quyết; có đoạn số chỉ nhịp đổi gần như mỗi ô, như Vũ điệu hiến tế ở cuối tác phẩm (xem bài 15).

Sơ đồ cấu trúc

Phần 1: Tôn thờ đất mẹKhúc dạo đầu · Điềm báo mùa xuân …

Phần 2: Lễ hiến tế… Vũ điệu hiến tế

Le Sacre du printemps: hai phần.

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Sự kiện
…	Bassoon solo ở âm vực rất cao, gần như không nhận ra là bassoon: giai điệu lấy từ một bài dân ca Litva
…	Các kèn gỗ khác lần lượt chen vào, đan xen, ngày càng dày đặc
…	Bassoon trở lại, rồi đột ngột dừng
…	Les Augures printaniers: đàn dây dậm một hợp âm nghịch tai lặp đi lặp lại, tám kèn horn nhấn trọng âm ở những chỗ không đoán trước được
…	Các giai điệu ngắn, như dân ca, xuất hiện trên nền nhịp dậm; ngày càng nhiều nhạc cụ tham gia

Câu hỏi để nghe chủ động

• Ở Les Augures printaniers, bạn có đoán được trọng âm tiếp theo sẽ rơi vào đâu không?
• So sánh với Tchaikovsky Hồ thiên nga, công diễn lần đầu năm 1877, chỉ 36 năm trước: điều gì đã thay đổi?
• Bạn có thấy hợp âm lặp đi lặp lại "khó nghe" không? Nghe lại lần ba, cảm giác có khác?

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Tổng phổ: Édition Russe de Musique, bản in năm 1921, bản quét trên Internet Archive (thư viện Đại học Toronto); các đoạn, buổi công diễn đầu, biên chế trên IMSLP.
• Bối cảnh lịch sử: ghi chú chương trình của Peter Laki (Dàn nhạc Cleveland) và Phillip Huscher (Yellow Barn). Xem thêm tài liệu tham khảo.