Pärt: Spiegel im Spiegel

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Arvo Pärt (sinh năm 1935, Estonia)
Sáng tác	1978, ban đầu cho violin và piano; có nhiều phiên bản cho cello, viola và nhạc cụ khác
Thời kỳ	Đương đại
Giọng	Fa trưởng
Độ dài	Khoảng 10 phút
Bản thu gợi ý	Album Alina (ECM New Series 1591, 1999): ba bản Spiegel im Spiegel, hai bản violin và piano, một bản cello và piano

Điều cần biết trước khi nghe

Tên tác phẩm nghĩa là "Gương trong gương": mỗi câu nhạc đi lên được nối bằng một câu "soi gương" đi xuống. Năm 1976, Pärt tạo ra phong cách tintinnabuli (từ tintinnabulum, tiếng Latin: "chiếc chuông nhỏ"). Nguyên tắc gồm hai bè đi liền với nhau:

• Một bè giai điệu (bè M), phần lớn đi theo gam, từng bước một.
• Một bè chỉ dùng ba nốt của hợp âm ba chủ (ở bản này: Fa – La – Đô), vang như tiếng chuông (bè T).

Chất liệu của Spiegel im Spiegel rất ít: chỉ có giai điệu của nhạc cụ độc tấu và phần đệm ba nốt của piano.

Ví dụ dưới đây soạn riêng cho trang này, không lấy từ tác phẩm của Pärt, để thấy hai bè ấy: bè M đi xuống rồi đi lên từng bậc trong gam Rê thứ; mỗi nốt của bè T là nốt của hợp âm Rê thứ (Rê – Fa – La) gần nhất phía dưới nốt bè M.

Bè M và bè T (soạn cho trang này)

Sơ đồ cấu trúc

Pianohình đệm ba nốt đi lên

Violin vàocâu đầu chỉ hai nốt

Mỗi câu thêm một nốtcâu lên, câu "soi gương" xuống · về nốt trung tâm

Nốt tintinnabulichuông nhỏ trên và dưới giai điệu

Những câu cuốidài nhất · về nốt trung tâm

Spiegel im Spiegel: mỗi ô một dòng của bảng "Theo dõi khi nghe" (độ rộng các ô chỉ minh họa).

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Sự kiện
…	Piano chơi hình đệm ba nốt đi lên, lặp lại đều đặn
…	Violin vào: câu đầu chỉ có hai nốt, kết về một nốt trung tâm
…	Mỗi câu sau thêm một nốt, nên giai điệu đi xa dần khỏi nốt trung tâm; câu đi lên được nối bằng câu "soi gương" đi xuống, và câu nào cũng trở về nốt trung tâm
…	Piano thêm những nốt tintinnabuli, như những chiếc chuông nhỏ, lần lượt vang phía trên và phía dưới giai điệu
…	Những câu cuối dài nhất; giai điệu vẫn trở về nốt trung tâm

Câu hỏi để nghe chủ động

• Bạn có nhận ra quy luật "mỗi câu thêm một nốt" không?
• Âm nhạc gần như không thay đổi gì lớn trong 10 phút. Cảm giác của bạn thay đổi ra sao theo thời gian?
• So sánh với Bach Prelude cung Đô trưởng: cả hai đều là hợp âm rải lặp lại. Khác nhau ở đâu?

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Tác phẩm, buổi công diễn đầu và cách viết: trang Spiegel im Spiegel và tiểu sử Arvo Pärt của Trung tâm Arvo Pärt; bài "Formal algorithms of tintinnabuli in Arvo Pärt's music" (Jelena Tokun, 2011) trên cùng trang. Bản nhạc do Universal Edition giữ bản quyền.
• Các phiên bản: bản ghi tác phẩm của Thư viện Quốc hội Mỹ (theo MGG). Bản thu và độ dài: MusicBrainz. Xem thêm tài liệu tham khảo.