Thế kỷ 20 (khoảng 1900–2000)

Bối cảnh

Hai cuộc chiến tranh thế giới và những biến động chính trị lớn, cùng sự phát triển của công nghệ ghi âm: máy hát, đĩa, radio, phim ảnh thay đổi cách con người nghe nhạc, vì lần đầu tiên một buổi biểu diễn có thể được ghi lại và nghe lại. Không còn một "ngữ pháp" chung: các nhà soạn nhạc đi nhiều hướng khác nhau. Nhiều nhạc sĩ phải rời bỏ quê hương (Stravinsky, Rachmaninoff, Schoenberg, Bartók); ở Liên Xô, âm nhạc chịu sự kiểm soát chính trị: Shostakovich và Prokofiev đều bị lên án là "chủ nghĩa hình thức".

Các hướng chính

Hướng	Ý tưởng	Tên tuổi
Ấn tượng	Hòa âm mơ hồ về giọng, hợp âm trượt song song, điệu thức, gam toàn cung và gam ngũ cung	Debussy, Ravel
Nguyên thủy, tiết tấu	Tiết tấu dồn dập, trọng âm bất thường, nghịch tai mạnh	Stravinsky Le Sacre du printemps
Vô điệu tính, 12 âm	Không dựa vào giọng chủ; 12 nốt có vai trò gần như ngang nhau	Schoenberg, Berg, Webern ("trường phái Vienna thứ hai")
Tân cổ điển	Trở lại trật tự, sự cân đối và rõ ràng của nhạc thế kỷ 18, với hòa âm tonal được cập nhật	Stravinsky Pulcinella, Prokofiev Giao hưởng số 1
Dân tộc	Dựa vào nhạc dân gian của dân tộc mình; có người thu thập và ghi âm dân ca thật	Bartók, Kodály, Janáček, Villa-Lobos
Nhạc Mỹ	Ảnh hưởng jazz, nhạc dân gian Mỹ, nhạc kịch	Gershwin, Copland, Bernstein
Tiên phong sau 1945	Nhạc chuỗi toàn phần, nhạc điện tử, nhạc ngẫu nhiên	Messiaen, Boulez, Stockhausen, Cage, Ligeti
Tối giản	Mẫu ngắn lặp lại, biến đổi rất chậm	Reich, Glass, Riley; "tối giản thần thánh" của Pärt, Górecki

Reich, Glass và Pärt sinh ở thế kỷ 20, nhưng dữ liệu nhà soạn nhạc của site xếp họ vào thời Đương đại (trang Âm nhạc hôm nay).

Hai đoạn ngắn do site viết để nghe sự khác biệt. Ấn tượng: hợp âm trượt song song trên một nốt trầm giữ suốt:

Xem thêm cách nhận diện ở So sánh các thời kỳ.

Tối giản: một mẫu ngắn lặp lại, thay đổi từng nốt một:

10 tác phẩm để nghe

1. Debussy, Clair de lune, rồi Prélude à l'après-midi d'un faune.
2. Ravel, Boléro.
3. Stravinsky, Le Sacre du printemps.
4. Schoenberg, Verklärte Nacht (trước khi ông bỏ hẳn điệu tính), rồi Pierrot lunaire.
5. Bartók, Concerto cho dàn nhạc.
6. Gershwin, Rhapsody in Blue.
7. Prokofiev, Peter và chó sói (xem Dàn nhạc giao hưởng).
8. Shostakovich, Giao hưởng số 5.
9. Messiaen, Quatuor pour la fin du temps, chương 5 (viết trong trại tù binh năm 1940–1941).
10. Reich, Music for 18 Musicians; Pärt, Spiegel im Spiegel.

Cách nghe: đừng chờ đợi "giai điệu đẹp" theo kiểu thế kỷ 19. Với mỗi tác phẩm, hỏi: nhà soạn nhạc đang chú ý đến điều gì? Màu sắc (Debussy)? Tiết tấu (Stravinsky)? Cấu trúc (Webern)? Thời gian và sự lặp lại (Reich)? Tìm được câu trả lời là tác phẩm bắt đầu mở ra.

Thời kỳ trước: Lãng mạn. Tiếp theo: Âm nhạc hôm nay.

Nguồn

• Mốc năm là quy ước của site, thống nhất với trang Lịch sử và bài Kỹ thuật thế kỷ 20.
• Jones, Music Appreciation I, chương 9–11 (LibreTexts): Music of the 20th Century, Impressionism, Claude Debussy, Arnold Schoenberg, Neoclassicism, Primitivism, The Return of Nationalism, Béla Bartók, Minimalist Music, Holy Minimalism.
• Hutchinson, Music Theory for the 21st-Century Classroom, mục Impressionism: điệu thức, hợp âm mở rộng, hợp âm trượt song song ở Debussy và Ravel.
• The Concise Oxford Dictionary of Music, qua Encyclopedia.com: Impressionism, Serialism, Stravinsky, Rachmaninov, Bartók, Shostakovich, Prokofiev, Gershwin, Copland, Bernstein, Janáček, Villa-Lobos, Messiaen; Schoenberg, Ravel và Steve Reich, cũng trên Encyclopedia.com.
• Thư viện Quốc hội Mỹ, Recorded Sound Timeline: máy hát, đĩa, phim có tiếng.
• Elbphilharmonie, Olivier Messiaen im Portrait: Quatuor pour la fin du temps công diễn lần đầu ngày 15/1/1941 trong trại tù binh Stalag VIII A; sin80, trang tác phẩm: sáng tác 1940–1941.
• Sách đọc thêm: Burkholder, Grout, Palisca, A History of Western Music; Richard Taruskin, The Oxford History of Western Music. Xem tài liệu tham khảo.