Mendelssohn: Concerto violin cung Mi thứ

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Felix Mendelssohn (1809–1847)
Tên đầy đủ	Concerto cho violin cung Mi thứ, Op. 64
Sáng tác	Hoàn thành năm 1844
Công diễn	13/3/1845, Leipzig; độc tấu Ferdinand David
Thời kỳ	Lãng mạn
Độ dài	Khoảng 25–30 phút, 3 chương nối liền nhau

Điều cần biết trước khi nghe

Mendelssohn viết concerto này cho người bạn, nghệ sĩ violin Ferdinand David, concertmaster của dàn nhạc Gewandhaus Leipzig mà Mendelssohn làm nhạc trưởng. Trong thư từ trao đổi suốt những năm sáng tác, hai người bàn cả những chi tiết kỹ thuật của phần violin.

Mendelssohn phá ba thói quen của concerto Cổ điển (xem Concerto và ritornello):

1. Violin vào gần như ngay lập tức, chỉ sau một ô nhịp rưỡi, thay vì chờ dàn nhạc trình bày.
2. Cadenza được viết sẵn và đặt trước phần tái hiện, thay vì gần cuối chương; nó trở thành cây cầu nối phát triển và tái hiện.
3. Ba chương nối liền: một nốt giữ dài của bassoon nối chương 1 sang chương 2, có lẽ để khán giả không vỗ tay chen giữa.

Sơ đồ cấu trúc

I. Trình bàyviolin vào ngay

Phát triển

Cadenzatrước tái hiện

Tái hiện

→ bassoon

II. AndanteĐô trưởng

cầu nối

III. AllegroMi trưởng

Concerto violin cung Mi thứ: ba chương nối liền.

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Chương / phần	Sự kiện
…	1. Allegro molto appassionato	Dàn nhạc rì rầm, violin vào ngay với chủ đề chính đầy khao khát ở Mi thứ, âm vực cao
…	1. Chủ đề 2	Kèn gỗ (clarinet, sáo) hát chủ đề 2 dịu dàng ở giọng trưởng, trên nốt Sol buông giữ dài của violin
…	1. Cadenza	Violin một mình: hợp âm rải nhanh khắp các dây
…	1. Tái hiện	Trong lúc violin vẫn rải hợp âm, dàn nhạc lặng lẽ vào lại chủ đề chính
…	Cầu nối	Bassoon giữ một nốt dài khi dàn nhạc dừng, dẫn thẳng sang chương 2
…	2. Andante	Đô trưởng, violin hát một giai điệu êm, dịu
…	Cầu nối	Đoạn ngắn ở Mi thứ, trầm tư, chuẩn bị cho chương cuối
…	3. Allegro molto vivace	Kèn gọi, rồi violin chạy nhẹ như nhạc tiên của Giấc mộng đêm hè: nhanh, sáng, Mi trưởng

Câu hỏi để nghe chủ động

• Khác với Mozart, violin vào gần như ngay từ đầu. Điều đó thay đổi cảm giác của chương 1 thế nào?
• Bạn có nhận ra chỗ cadenza kết thúc và dàn nhạc vào lại không?
• Chương 1 ở Mi thứ, chương 3 ở Mi trưởng. Giống Beethoven 5, đó là hành trình "từ tối ra sáng".

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Tổng phổ: IMSLP; bản Breitkopf & Härtel (Partitur-Bibliothek) trên Internet Archive.
• Chú giải chương trình: Boston Symphony Orchestra (Steven Ledbetter), Cleveland Orchestra.
• Về hình thức: Hình thức sonata.