Lộ trình piano năm đầu

Kế hoạch 12 tháng cho người lớn bắt đầu học piano từ con số 0, tập 20–30 phút mỗi ngày trong sáu tháng đầu, rồi khoảng 30 phút, 5–6 ngày mỗi tuần. Mỗi tháng có ba mảng song song: bên đàn (tay), đọc nhạc và nhạc lý (đầu), tai và nghe. Cuối năm, bạn có một chương trình nhỏ ba bài để chơi cho người khác nghe, ở khoảng trình độ ABRSM Grade 1–2.

Thời gian chỉ là gợi ý. Đi chậm hơn một nửa vẫn hoàn toàn ổn, miễn là đều đặn và tay không đau. Sau năm đầu, lộ trình piano từ 0 đến nâng cao dẫn bạn qua các chặng tiếp theo.

Một buổi 30 phút trong năm đầu

3 phút khởi động · 5 phút năm ngón hoặc gam · 15 phút bài đang học (đoạn khó trước) · 5 phút đọc nốt hoặc thị tấu · 2 phút ghi nhật ký. Nhạc lý, luyện tai và nghe nhạc làm thêm ngoài giờ ngồi đàn, khoảng 10 phút. Chi tiết: Thói quen mỗi ngày; buổi 20 phút cho những tháng đầu ở Mẫu buổi tập.

Bên đànĐọc nhạc và nhạc lýTai và nghe★ Mốc

1. Quý 1: làm quen bàn phím và hai tay
   1. Tháng 1 những nốt đầu tiênBên đàn: Hai tuần đầu tiên; 10 bài đầu tiên, bài 1–3Đọc nhạc và nhạc lý: Bài 1–3; đọc nốt khóa SolTai và nghe: Bach: Prelude Đô trưởng
   2. Tháng 2 thế tay và hợp âm đầu tiênBên đàn: 10 bài đầu tiên, bài 4–5; vị trí năm ngónĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 4–5, ôn tập 1; khóa Fa; tiết tấu cấp 1Tai và nghe: Mozart: K. 331, Alla turca
   3. Tháng 3 nhịp 3/4, 6/8 và gam đầu tiênBên đàn: Bài 6–7; gam Đô trưởngĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 6–7: gam trưởng, gam thứTai và nghe: Quãng 3 trưởng, 5 đúng, 8 đúng; Ánh trăng
2. Quý 2: bàn đạp và tác phẩm thật đầu tiên
   1. Tháng 4 legato và bàn đạpBên đàn: Bài 8; bàn đạp nối; gam Sol, Fa trưởngĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 8–9; thị tấu cấp 1Tai và nghe: Chopin: Nocturne Op. 9 số 2★ Mốc: Bàn đạp lần đầu (bài 8)
   2. Tháng 5 Minuet và Für EliseBên đàn: Bài 9–10; hợp âm và hình đệmĐọc nhạc và nhạc lý: Ôn tập 2, bài 10Tai và nghe: Kinderszenen; chơi theo tai★ Mốc: Xong cả 10 bài; chơi cho một người nghe
   3. Tháng 6 tác phẩm thật đầu tiênBên đàn: Minuet Sol trưởng; Melodie; gam hai quãng támĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 11–12Tai và nghe: Bach: Biến tấu Goldberg★ Mốc: Trọn Minuet Sol trưởng; cuối chặng đầu
3. Quý 3: phong cách Cổ điển, hai tay độc lập hơn
   1. Tháng 7 Burgmüller và giai điệu hátBên đàn: La candeur hoặc Bài ca Pháp cổ; tạo tiếng đànĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 13: kết và câu nhạcTai và nghe: Hợp âm trưởng, thứ; Scarlatti
   2. Tháng 8 câu nhạc Cổ điểnBên đàn: Minuet K. 2; phối hợp hai tayĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 14, ôn tập 3; hình thức sonataTai và nghe: Beethoven: Sonata Pathétique
   3. Tháng 9 Baroque và nốt hoa mỹBên đàn: Minuet Sol thứ hoặc Musette; nốt hoa mỹĐọc nhạc và nhạc lý: Bài 15; hình thức nhỏTai và nghe: Schubert: Impromptu Sol♭ trưởng
4. Quý 4: chương trình đầu tiên
   1. Tháng 10 Lãng mạn và câu nhạc biết thởBên đàn: Album für die Jugend; học thuộcĐọc nhạc và nhạc lý: Phân tích một tác phẩmTai và nghe: Liszt: Liebestraum số 3
   2. Tháng 11 chuẩn bị chương trìnhBên đàn: Ba bài, ba thời kỳ; biểu diễn thử, thu âmĐọc nhạc và nhạc lý: Thị tấu 5 phút mỗi ngàyTai và nghe: Debussy: Clair de lune
   3. Tháng 12 buổi biểu diễn cuối nămBên đàn: Chương trình ba bài; quay videoĐọc nhạc và nhạc lý: Ôn ký hiệu biểu diễn, từ điểnTai và nghe: Concerto piano số 21; đi nghe hòa nhạc★ Mốc: Chương trình ba bài trước người nghe; khoảng chặng 2

Năm đầu trên một hình: bốn quý, mười hai tháng; mỗi tháng ba mảng như bảng của tháng ấy (rút gọn), ★ là một số mốc trang nêu ở tháng ấy (danh sách việc, bảng hay câu của tháng). Bấm tên quý hay tháng để tới mục đó.

Trước khi bắt đầu

• Chuẩn bị đàn, ghế, máy đếm nhịp và điện thoại để thu âm theo danh sách Trước ngày đầu tiên
• Đọc Tư thế, thế tay và cách dùng lực và Cách tập hiệu quả
• Quyết định học với thầy, tự học hay kết hợp (Học với thầy và thi cấp)

Quý 1: làm quen bàn phím và hai tay

Tháng 1: những nốt đầu tiên

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Hai tuần đầu tiên: tư thế, Đô giữa, thế Đô. Rồi 10 bài đầu tiên, bài 1–3	Bài 1–3: tên nốt, khuông nhạc, trường độ. Đọc nốt khóa Sol mỗi ngày	Bach: Prelude Đô trưởng. Hãy nhớ cảm giác này: đến chặng 4 của lộ trình, chính bạn sẽ chơi nó

• Chơi bài 1–3 hai tay ở ♩ = 72, không dừng
• Đọc đúng 9/10 nốt khóa Sol trong công cụ đọc nốt
• Tìm được mọi phím Đô và Fa trên đàn chỉ trong một giây

Tháng 2: thế tay và hợp âm đầu tiên

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
10 bài đầu tiên, bài 4–5 (hợp âm tay trái, Frère Jacques). Vị trí năm ngón: thế Đô, Sol, Fa; song song và ngược chiều	Bài 4–5 và Ôn tập 1. Đọc nốt khóa Fa. Tiết tấu cấp 1	Mozart: Sonata K. 331, chương 3 Alla turca

• Đổi hợp âm Đô–Mi–Sol ↔ Si–Fa–Sol ở tay trái mà không nhìn tay
• Đọc đúng 9/10 nốt khóa Fa
• Gõ đúng tiết tấu cấp 1

Tháng 3: nhịp 3/4, 6/8 và gam đầu tiên

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
10 bài đầu tiên, bài 6–7 (Amazing Grace, Greensleeves). Gam Đô trưởng một quãng tám, tay riêng rồi hai tay	Bài 6–7: gam trưởng, gam thứ	Nghe quãng: quãng 3 trưởng, 5 đúng, 8 đúng. Nghe Beethoven: Sonata Ánh trăng

• Gam Đô trưởng hai tay, một quãng tám, nốt móc đơn ở ♩ = 60
• Thu âm bài 6 hoặc bài 7, nghe lại và ghi hai điều cần sửa
• Nhận ra quãng 3 trưởng, 5 đúng, 8 đúng

Quý 2: bàn đạp và tác phẩm thật đầu tiên

Tháng 4: legato và bàn đạp

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
10 bài đầu tiên, bài 8 (Largo, bàn đạp lần đầu). Bàn đạp: bàn đạp nối. Gam Sol và Fa trưởng	Bài 8–9: hóa biểu, quãng. Thị tấu cấp 1, ba giai điệu mỗi ngày	Chopin: Nocturne Op. 9 số 2: nghe piano "hát"

• Đổi bàn đạp đúng lúc trong bài 8, tiếng không nhòe mà cũng không đứt
• Đọc hóa biểu đến 2 dấu hóa bằng công cụ hóa biểu

Tháng 5: Minuet và Für Elise

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
10 bài đầu tiên, bài 9–10. Hợp âm và hình đệm: chuỗi I–IV–I–V7–I ở Đô, Sol, Fa; hợp âm rải	Ôn tập 2 và bài 10: hợp âm ba	Schumann: Kinderszenen. Chơi theo tai: tìm lại Ode to Joy không nhìn bản nhạc, đệm bằng I, IV, V

• Xong cả 10 bài; chọn ba bài thích nhất làm "tiết mục" và chơi lại mỗi tuần để giữ
• Chơi cho một người nghe: buổi biểu diễn đầu tiên của bạn
• Tìm lại trên phím, không nhìn bản nhạc, một giai điệu quen và đệm tay trái bằng nốt trầm Đô, Fa, Sol

Tháng 6: tác phẩm thật đầu tiên

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Minuet Sol trưởng, bản gốc hai bè. Schumann: Melodie. Gam Đô, Sol, Rê, Fa trưởng và La, Mi, Rê thứ hòa âm, hai quãng tám, tay riêng	Bài 11–12: hợp âm bảy, thể đảo, hòa âm chức năng	Bach: Biến tấu Goldberg: Aria và vài biến tấu đầu

Cuối tháng 6 là cuối chặng đầu của lộ trình piano:

• Chơi trọn Minuet Sol trưởng, hai tay, không dừng
• Đọc được nhạc hai khóa và thị tấu chậm một bài rất dễ bằng hai tay
• Nhật ký có ít nhất 100 ngày tập

Quý 3: phong cách Cổ điển, hai tay độc lập hơn

Tháng 7: Burgmüller và giai điệu hát

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Burgmüller: La candeur (Op. 100 số 1), hoặc Tchaikovsky: Bài ca Pháp cổ. Tạo tiếng đàn: legato, staccato, giai điệu nổi trên phần đệm	Bài 13: kết và câu nhạc. Đánh dấu bằng bút chì các kết trong bài đang tập	Nghe hợp âm: trưởng và thứ. Nghe Scarlatti

• Giai điệu legato nổi rõ trên phần đệm nhỏ hơn của tay kia
• Phân biệt hợp âm trưởng và thứ đúng 9/10 lần

Tháng 8: câu nhạc Cổ điển

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Mozart: Minuet Fa trưởng K. 2: câu bốn ô, kết nửa và kết trọn. Phối hợp hai tay: giai điệu trên phần đệm đơn giản	Bài 14 và Ôn tập 3. Đọc hình thức sonata	Beethoven: Sonata Pathétique

• Chơi trọn Minuet K. 2 có nhắc lại, nghe rõ chỗ kết nửa và kết trọn
• Khi nghe một chương sonata, chỉ ra được trình bày, phát triển, tái hiện

Tháng 9: Baroque và nốt hoa mỹ

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Minuet Sol thứ (BWV Anh. 115) hoặc Musette Rê trưởng: phát âm kiểu Baroque. Đọc trước trang Nốt hoa mỹ để nhận ra các ký hiệu khi gặp; láy và appoggiatura thuộc chặng 3, láy rền thuộc chặng 4	Bài 15: tiết tấu nâng cao. Hình thức nhỏ	Schubert: Impromptu Sol♭ trưởng

• Gam trưởng đến 2 dấu hóa, hai tay, hai quãng tám
• Chơi trọn Minuet Sol thứ hoặc Musette, có nhắc lại, nhịp đều từ đầu đến cuối

Quý 4: chương trình đầu tiên

Tháng 10: Lãng mạn và câu nhạc biết thở

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Schumann: Album für die Jugend: Wilder Reiter, Fröhlicher Landmann; chậm lại một chút ở cuối câu rồi trở về nhịp. Bắt đầu học thuộc một bài	Phân tích một tác phẩm, áp dụng cho chính bài bạn đang tập	Liszt: Liebestraum số 3

• Giai điệu ở tay trái (Fröhlicher Landmann) nổi rõ hơn hợp âm của tay phải
• Viết được sơ đồ cấu trúc (A – B – A…) của bài đang tập

Tháng 11: chuẩn bị chương trình

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Chọn ba bài, mỗi bài một thời kỳ (Baroque, Cổ điển, Lãng mạn), ví dụ Musette Rê trưởng, Minuet K. 2 và Bài ca Pháp cổ. Mỗi tuần một lần "biểu diễn thử" từ đầu đến cuối, thu âm	Đọc nhạc và thị tấu: mỗi ngày 5 phút thị tấu bài dễ hơn hai cấp	Debussy: Clair de lune: nghe và đặt một mục tiêu dài hạn

• Chơi liền ba bài, sai vẫn đi tiếp, không quay lại
• Có kế hoạch cho những chỗ hay vấp (điểm xuất phát dự phòng)

Tháng 12: buổi biểu diễn cuối năm

Bên đàn	Đọc nhạc và nhạc lý	Tai và nghe
Chơi chương trình ba bài cho gia đình, bạn bè hoặc một nhóm học đàn trực tuyến; quay video	Ôn ký hiệu biểu diễn và từ điển thuật ngữ	Mozart: Concerto piano số 21. Đi nghe một buổi hòa nhạc piano

Cuối năm đầu, bạn đã ở khoảng chặng 2 của lộ trình (khoảng ABRSM Grade 1–2):

• Chương trình ba bài, chơi liền mạch trước người nghe
• Gam trưởng và thứ hòa âm đến 2 dấu hóa, hai tay
• Thị tấu được bài cấp Initial đến Grade 1, chậm mà không dừng
• Gọi tên được hòa âm cơ bản (I, IV, V, kết) trong các bài mình chơi

Năm thứ hai

• Bên đàn: từ chặng 2 sang chặng 3 của lộ trình piano, với các bài học của chặng 3. Cuối năm, nếu muốn, chọn một "bài với" của chặng 4 như Gymnopédie số 1 hoặc Für Elise trọn bài. Thêm bài từ Tác phẩm theo cấp độ.
• Nhạc lý và nghe: nhánh nhạc lý từ bài 16, rồi các bài trung cấp; nghe theo lộ trình nghe hiểu.
• Mục tiêu bên ngoài: vài buổi học với thầy để chỉnh tư thế, hoặc một kỳ thi cấp (Học với thầy và thi cấp).

Khi bạn chậm hơn lộ trình

Gần như ai cũng chậm hơn ở vài tháng, nhất là tháng 2 (hai tay) và tháng 6 (tác phẩm thật đầu tiên). Khi đó:

• Giữ thói quen, giảm mục tiêu. 15 phút mỗi ngày tốt hơn bỏ một tuần.
• Một bài thôi. Tập một bài cho xong hẳn, thay vì ba bài dang dở.
• Kiểm tra cách tập. Phần lớn "chững lại" đến từ tập quá nhanh hoặc luôn chơi từ đầu bài (Cách tập hiệu quả).
• Đau là dừng. Đọc Giữ đôi tay khỏe; tiến độ không bao giờ đáng đổi lấy chấn thương.