Bài học tác phẩm

Các bài học tác phẩm, từ Minuet Fa trưởng K. 2 của Mozart đến Ballade số 1 của Chopin, được hướng dẫn tỉ mỉ như trong một buổi học với thầy: nghe gì, bài được xây dựng thế nào, chỗ nào khó và tập ra sao, tuần này làm gì. Trang này là nơi bắt đầu một bài học: mỗi bài học làm gì, dùng thế nào, chọn bài theo mục tiêu. Mọi bài học có ở Danh mục bài học bên dưới. Danh mục đầy đủ xếp theo 7 chặng, gồm cả rất nhiều bài chưa có bài học, nằm ở Tác phẩm theo cấp độ; chặng của mỗi bài học ở đó và ở đây là một.

Mỗi bài học có gì

Phần	Bạn sẽ có
Thẻ tóm tắt	Giọng, nhịp, cấp độ; nút "Tôi đang tập bài này" để bài vào kế hoạch hôm nay; bảng thông tin đầy đủ (tác giả, số tác phẩm, hình thức, ấn bản nên dùng) thu gọn bên dưới
Vì sao nên học bài này	Những kỹ năng mà bài này dạy tốt hơn các bài khác
Bối cảnh	Bài ra đời khi nào, cho ai, trên cây đàn nào
Nghe trước khi tập	Nghe điều gì, các nghệ sĩ chơi khác nhau ra sao; link tới hướng dẫn nghe nếu có
Theo dõi khi nghe	Nghe bản thu gợi ý có sẵn trên trang (mỗi bài học gợi ý một bản thu giấy phép mở, phần lớn phát được ngay trên trang), hoặc dán link YouTube, link file âm thanh, chọn một file trên máy; bấm ghi mốc khi nghe thấy từng đoạn; lần sau nghe lại, dòng đang vang được tô sáng
Cấu trúc	Sơ đồ hình thức và bảng các đoạn
Chỗ khó và cách tập	Bảng gồm chỗ khó, vì sao khó và cách tập cụ thể
Bài tập chuẩn bị	Hai, ba bài tập ngắn soạn riêng trên khuông nhạc, phần lớn cho hai tay và có số ngón, bấm nghe được
Kế hoạch tập	Kế hoạch theo tuần, kèm tốc độ máy đếm nhịp
Diễn tấu	Phong cách, sắc thái, cách phát âm, bàn đạp, nốt hoa mỹ, rubato, khác biệt giữa các ấn bản
Lỗi thường gặp, Học tiếp	Những gì người học hay sai, và nên chơi bài gì sau đó
Kiểm tra nhanh	Vài câu hỏi để chắc là bạn nắm được bài

Cách dùng một bài học

1. Nghe trước. Nghe hai, ba bản thu trước khi mở bản nhạc. Biết mình đang hướng tới âm thanh nào thì tay học nhanh hơn.
2. Hiểu cấu trúc. Đánh dấu các đoạn lên bản nhạc bằng bút chì. Đoạn nào lặp lại thì chỉ phải học một lần, nên bài thường ngắn hơn bạn tưởng.
3. Chỗ khó trước. Đánh dấu các ô nhịp trong bảng chỗ khó và tập chúng ngay từ tuần đầu, đừng đợi đến lúc "chơi tới đó".
4. Bài tập chuẩn bị. Tập trước hoặc song song với bài. Mỗi bài tập tách riêng một kỹ năng khó để tay học nó ở dạng đơn giản nhất.
5. Theo kế hoạch tuần. Các mốc tốc độ chỉ là gợi ý. Chậm hơn kế hoạch là bình thường; nhanh hơn mà căng tay thì không.
6. Diễn tấu. Khi nốt đã chắc, đọc phần diễn tấu, thu âm, rồi so sánh với các bản thu đã nghe ở bước 1.

Quy trình chung để học một bài mới nằm ở Cách tập một bản nhạc; ghi lại tiến độ trong nhật ký luyện tập.

Danh mục bài học

Cấp là ước lượng theo thang ABRSM; "chặng" là chặng tương ứng trong lộ trình piano. Cách đọc cấp và thang Henle có ở Cách đọc danh mục. Danh mục dựng từ dữ liệu của site: lọc theo chặng, thời kỳ hay tác giả; mỗi bài ghi kỹ năng chính mà bài dạy.

Bỏ lọc

Hiện 34 trên 34 trang.

• Petzold: Minuet Sol trưởng, BWV Anh. 114

  Chặng 2, ≈ Grade 1–2 · Baroque

  Nhịp 3/4, hai bè độc lập, rời thế năm ngón

• Mozart: Minuet Fa trưởng, K. 2

  Chặng 2, ≈ Grade 1–2 · Cổ điển

  Nhịp 3/4, câu nhạc bốn ô, kết nửa và kết trọn

• Schumann: Album für die Jugend Op. 68

  Chặng 2, ≈ Grade 1–4 · Lãng mạn

  Giai điệu trên phần đệm, staccato, tính cách từng bài

• Petzold: Minuet Sol thứ, BWV Anh. 115

  Chặng 2, ≈ Grade 2 · Baroque

  Giọng thứ và cảm âm Fa♯, hai bè, phát âm kiểu Baroque

• Burgmüller: La candeur Op. 100 số 1

  Chặng 2, ≈ Grade 2–3 · Lãng mạn

  Giai điệu legato trên hợp âm giữ, hai tay đổi vai

• Tchaikovsky: Bài ca Pháp cổ, Op. 39 số 16

  Chặng 2, ≈ Grade 2–3 · Lãng mạn

  Giai điệu hát ở Sol thứ, phần đệm nhỏ và đều

• Musette Rê trưởng, BWV Anh. 126

  Chặng 2, ≈ Grade 2 · Baroque

  Bè trầm quãng tám giữ nền, đổi vị trí tay, sắc thái vọng

• Sonatina Sol trưởng, Anh. 5 số 1 (gán cho Beethoven)

  Chặng 3, ≈ Grade 2–3 · Cổ điển

  Câu nhạc Cổ điển, đệm Alberti, chương chậm Romanze

• Bach: Prelude nhỏ Đô trưởng, BWV 939

  Chặng 3, ≈ Grade 3 · Baroque

  Hợp âm rải chia hai tay, nhịp hòa âm, chơi Bach trên piano

• Clementi: Sonatina Đô trưởng Op. 36 số 1

  Chặng 3, ≈ Grade 3 · Cổ điển

  Hình thức sonatina, gam và hợp âm rải trong bài, đệm Alberti

• Burgmüller: Arabesque Op. 100 số 2

  Chặng 3, ≈ Grade 3 · Lãng mạn

  Móc kép nhanh và đều, hợp âm staccato, chuyền tay

• Tchaikovsky: Cầu nguyện buổi sáng, Op. 39 số 1

  Chặng 3, ≈ Grade 3–4 · Lãng mạn

  Bốn bè kiểu hợp xướng, đổi ngón để giữ legato, bàn đạp

• Chopin: Prélude La trưởng, Op. 28 số 7

  Chặng 4, ≈ Grade 3–4 · Lãng mạn

  Làm nổi nốt trên của hợp âm, hợp âm rải lớn, bàn đạp của Chopin

• Bach: Invention số 1 BWV 772

  Chặng 4, ≈ Grade 4–5 · Baroque

  Phức điệu hai bè, môtip và đảo môtip

• Bach: Prelude Đô trưởng BWV 846

  Chặng 4, ≈ Grade 4–5 · Baroque

  Hợp âm rải đều, nghe hòa âm, cổ tay thả lỏng

• Grieg: Arietta, Op. 12 số 1

  Chặng 4, ≈ Grade 4 · Lãng mạn

  Giai điệu và bè giữa trong cùng một tay, cân bằng, bàn đạp

• Satie: Gymnopédie số 1

  Chặng 4, ≈ Grade 4 · Cuối thế kỷ 19

  Bước nhảy tay trái, bàn đạp, giữ tốc độ chậm

• Beethoven: Für Elise WoO 59

  Chặng 4, ≈ Grade 5 · Cổ điển

  Chuyền tay, nửa cung đều, các đoạn tương phản

• Beethoven: Sonata Sol trưởng Op. 49 số 2, chương 1

  Chặng 4, ≈ Grade 5 · Cổ điển

  Hình thức sonata nghe từ bên trong, chùm ba và nhịp chấm dôi, gam chùm ba

• Chopin: Prélude Mi thứ Op. 28 số 4

  Chặng 4, ≈ Grade 5 · Lãng mạn

  Hợp âm khẽ và đều, giai điệu hát, bàn đạp

• Mendelssohn: Thuyền ca Venice, Op. 19 số 6

  Chặng 5, ≈ Grade 5–6 · Lãng mạn

  Giai điệu quãng ba, quãng sáu trong một tay, nhịp đung đưa 6/8, bàn đạp theo nốt trầm

• Chopin: Valse La thứ, B. 150

  Chặng 5, ≈ Grade 5–6 · Lãng mạn

  Đệm valse, bàn đạp theo ô nhịp, rubato đầu tiên

• Mozart: Sonata Đô trưởng K. 545

  Chặng 5, ≈ Grade 6 · Cổ điển

  Hình thức sonata, Alberti, gam nhanh, phát âm Cổ điển

• Beethoven: Sonata Ánh trăng Op. 27 số 2, chương 1

  Chặng 5, ≈ Grade 6–7 · Cổ điển

  Ba lớp trong hai tay, giai điệu ngón 5, bàn đạp senza sordino

  Cùng tác phẩm: hướng dẫn nghe

• Schumann: Träumerei, Op. 15 số 7

  Chặng 5, ≈ Grade 6 · Lãng mạn

  Ba lớp âm thanh, câu nhạc dài, bàn đạp tinh

  Cùng tác phẩm: hướng dẫn nghe

• Bach: Prelude và fugue Đô thứ, BWV 847

  Chặng 6, ≈ Grade 7–8 · Baroque

  Móc kép đều ở hai tay, fugue ba bè, nghe và giữ từng bè

• Beethoven: Pathétique Op. 13, chương 2

  Chặng 6, ≈ Grade 7–8 · Cổ điển

  Giai điệu hát giữa phần đệm, ba lớp trong hai tay

  Cùng tác phẩm: hướng dẫn nghe

• Chopin: Nocturne Mi♭ trưởng Op. 9 số 2

  Chặng 6, ≈ Grade 7 · Lãng mạn

  Cantabile, fioritura, rubato, bước nhảy tay trái

• Chopin: Valse Si thứ, Op. 69 số 2

  Chặng 6, ≈ Grade 7–8 · Lãng mạn

  Bước nhảy tay trái, trang trí viết ra, rubato trong nhịp valse, quãng ba legato

• Debussy: Clair de lune

  Chặng 6, ≈ Grade 8 · Cuối thế kỷ 19

  Sắc thái pp, bàn đạp nửa, tự do nhịp

• Schubert: Impromptu Sol♭ trưởng, D. 899 số 3

  Chặng 7, ≈ Grade 8 trở lên · Lãng mạn

  Giai điệu và dòng đệm trong cùng tay phải, câu nhạc rất dài, bàn đạp

  Cùng tác phẩm: hướng dẫn nghe

• Chopin: Fantaisie-Impromptu, Op. 66

  Chặng 7, ≈ Grade 8 trở lên · Lãng mạn

  Ba chọi bốn, móc kép nhanh và nhẹ, tay trái rải rộng, sức bền

• Chopin: Ballade số 1 Op. 23

  Chặng 7, Sau Grade 8 · Lãng mạn

  Hình thức lớn, sức bền, coda nhanh, rubato

• Liszt: Liebestraum số 3

  Chặng 7, ≈ Grade 8 trở lên · Lãng mạn

  Giai điệu ngón cái ở giọng giữa, hợp âm rải chia hai tay, cadenza, quãng tám

  Cùng tác phẩm: hướng dẫn nghe

Chọn bài theo mục tiêu

Mỗi bài dạy nhiều thứ, nhưng có một hai kỹ năng nó dạy tốt nhất. Nếu bạn biết mình đang yếu ở đâu, đi theo các chuỗi dưới đây (từ dễ đến khó):

Muốn luyện	Chuỗi bài nên học
Legato và tiếng hát	Cầu nguyện buổi sáng → Arietta → Prélude Mi thứ → Thuyền ca Venice → Träumerei → Nocturne Op. 9 số 2 → Pathétique, chương 2 → Impromptu Sol♭ trưởng
Ngón đều và nhanh	La candeur → Arabesque → Sonatina Clementi → Sonata Op. 49 số 2 → K. 545 → Prelude Đô thứ BWV 847 → Fantaisie-Impromptu → Ballade số 1
Phức điệu	Minuet Sol trưởng → Minuet Sol thứ → Invention số 1 → Prelude và fugue Đô thứ BWV 847, rồi các Sinfonia và fugue khác trong danh mục
Bàn đạp	Prélude La trưởng → Gymnopédie số 1 → Valse La thứ → Träumerei → Ánh trăng, chương 1 → Clair de lune → Liebestraum số 3
Rubato	Prélude Mi thứ → Valse La thứ → Valse Si thứ → Nocturne Op. 9 số 2 → Ballade số 1
Hình thức sonata	Sonatina Sol trưởng → Sonatina Clementi → Sonata Op. 49 số 2 → K. 545, rồi nghe trọn Pathétique
Nghe hòa âm	Prelude nhỏ BWV 939 → Prelude Đô trưởng BWV 846 → Prélude Mi thứ → Clair de lune
Chuyền tay và bước nhảy	Für Elise → Gymnopédie số 1 → Valse Si thứ → Nocturne Op. 9 số 2 → Liebestraum số 3
Nhiều lớp âm thanh	Cầu nguyện buổi sáng → Arietta → Träumerei → Ánh trăng, chương 1 → Pathétique, chương 2 → Clair de lune → Impromptu Sol♭ trưởng → Liebestraum số 3
Đa tiết tấu	Bài 9 và 10 ở trang Phối hợp hai tay → Fantaisie-Impromptu (ba chọi bốn)

Muốn có một chương trình nhỏ để biểu diễn, ghép ba bài của ba thời kỳ ở tầm gần nhau: Musette Rê trưởng, Minuet Fa trưởng K. 2 và Bài ca Pháp cổ; hoặc Prelude nhỏ BWV 939, Sonatina Clementi và Arabesque; hoặc Prelude Đô trưởng, Für Elise và Prélude Mi thứ; hoặc Invention số 1, chương 1 K. 545 và Träumerei; hoặc Prelude và fugue Đô thứ BWV 847, Impromptu Sol♭ trưởng của Schubert và Clair de lune. Xem thêm Học thuộc và biểu diễn.

Nghe kèm

Một số bài học có thêm hướng dẫn nghe cho cả tác phẩm (lịch sử, so sánh bản thu, các chương còn lại; dòng "Cùng tác phẩm" trong danh mục), nên đọc ở bước "nghe trước": Schumann: Kinderszenen (cho Träumerei), Beethoven: Ánh trăng, Beethoven: Pathétique, Schubert: Impromptu Sol♭ trưởng và Liszt: Liebestraum số 3. Các bài học khác đã có bản thu gợi ý và bảng "Theo dõi khi nghe" ngay trong trang. Các hướng dẫn khác, kể cả những tác phẩm bạn sẽ chơi trong vài năm tới, ở Nghe nhạc.

Nguồn

• Ấn bản Urtext: G. Henle Verlag (kèm mức độ khó 1–9 cho từng tác phẩm), Wiener Urtext, Bärenreiter; với Chopin, Ấn bản Quốc gia Ba Lan (Wydanie Narodowe, biên tập Jan Ekier).
• Bản nhạc miễn phí: IMSLP.
• Xem thêm tài liệu tham khảo.