Minuet và Trio

Minuet là điệu múa Pháp, vốn là điệu dân gian rồi thành điệu cung đình thế kỷ 17, đi vào nhạc cổ điển: nhịp ba (thường 3/4), tốc độ vừa phải, bước nhảy thanh lịch. Trong giao hưởng thời Cổ điển, nó thường là chương 3, đứng giữa chương chậm và chương cuối.

Cấu trúc: ABA

Phần	Đặc điểm
Minuet (A)	Giai điệu chính, nhịp 3/4 rõ ràng, thường có hai đoạn nhỏ nhắc lại (:|: :|:).
Trio (B)	Tương phản, thường dịu hơn minuet; thường đổi giọng, hoặc đổi trưởng – thứ trên cùng chủ âm. Tên "trio" (bộ ba) có từ thời Baroque, khi đoạn này thường viết cho ba nhạc cụ hay ba bè.
Minuet da capo (A)	Chơi lại minuet từ đầu (thường không nhắc lại các đoạn nhỏ).

Minuet (A)‖: a :‖ ‖: b a' :‖

Trio (B)tương phản, thường dịu hơn; thường đổi giọng

Minuet da capo (A)chơi lại từ đầu, thường không nhắc lại

Minuet và trio: ABA, hình thức ba đoạn "kép". Bên trong, mỗi khối minuet và trio thường lại là hai đoạn có tái hiện ‖: a :‖ ‖: b a' :‖. Cùng màu là cùng chất liệu.

Toàn bộ chương vì vậy có dạng ABA, một hình thức ba đoạn "kép". Bên trong, mỗi khối minuet và trio thường lại là một hình thức hai đoạn có tái hiện ‖: a :‖ ‖: b a' :‖, được giải thích ở bài nhạc lý 31.

Đi qua một tác phẩm: Mozart, Eine kleine Nachtmusik, chương 3

Menuetto (Allegretto) cung Sol trưởng — cùng tác phẩm với hướng dẫn nghe chương 1:

Phần	Giọng	Điều xảy ra
Minuet	Sol trưởng	Giai điệu chính, do dàn dây chơi
Trio	Rê trưởng	Đổi giọng; giai điệu trên nền đệm đơn giản, tương phản với minuet
Minuet da capo	Sol trưởng	Trở lại từ đầu

Nghe thử và đếm: bạn có nhận ra lúc Trio bắt đầu (giọng đổi, nhạc nhẹ đi) và lúc Minuet quay lại không?

Từ minuet đến scherzo

Từ Beethoven, minuet thường được thay bằng scherzo ("trò đùa"): vẫn 3 phần ABA, vẫn nhịp 3, nhưng nhanh hơn nhiều và nhiều bất ngờ. Giao hưởng số 2 của Beethoven (viết 1800–1802) là bản đầu tiên ghi Scherzo ở chương 3; ông viết scherzo cho gần hết chín giao hưởng, và sang thế kỷ 19 scherzo thay minuet trong nhiều giao hưởng.

Nghe để luyện

Tác phẩm	Điều cần tìm	Hướng dẫn
Mozart, Eine kleine Nachtmusik, chương 3	Minuet Sol trưởng – Trio Rê trưởng	Hướng dẫn nghe chương 1
Haydn, Giao hưởng Surprise số 94, chương 3	Minuet hay "scherzo đội lốt"? Nghe tốc độ	Hướng dẫn nghe chương 2
Mozart, Giao hưởng số 40, chương 3	Minuet trong giao hưởng giọng Sol thứ: nghe giọng thứ đổi tính cách minuet thế nào	Hướng dẫn nghe chương 1

Nguồn

• Open Music Theory, chương Ternary Form: minuet và trio là hình thức ba đoạn kép, các khối thường là hai đoạn có tái hiện; và bản 1 của sách, mục Minuet Form trên LibreTexts: minuet – trio – minuet da capo, thường chơi không nhắc lại; trio thường tương phản, nhiều khi chỉ đổi trưởng – thứ.
• Concise Oxford Dictionary of Music, mục Minuet (điệu nhịp ba, gốc điệu dân gian Pháp, thành chương 3 chuẩn của giao hưởng, từ Beethoven bị scherzo thay thế) và Trio (đoạn giữa dịu hơn; tên có vì xưa viết ba bè).
• Encyclopaedia Britannica, mục Minuet: điệu múa cung đình Pháp và Anh khoảng 1650–1750, nhịp ba vừa phải; trio gốc viết cho ba nhạc cụ. BBC Music Magazine, "What is a trio in music?" (Stephen Johnson): ở triều đình Pháp thời Baroque, minuet dây được nối bằng điệu nhẹ hơn cho ba nhạc cụ hơi, gọi là "trio".
• Tên chương trên IMSLP: Mozart, Eine kleine Nachtmusik K. 525 (1787), Haydn, Hob. I:94, Mozart, K. 550, Beethoven, giao hưởng số 1 và số 2. Bản nhạc: Eine kleine Nachtmusik theo ấn bản Breitkopf & Härtel (1883), bản dàn trang của Mutopia Project.
• Xem tài liệu tham khảo.