Tchaikovsky: Hồ thiên nga, Cảnh (màn 2)

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Pyotr Ilyich Tchaikovsky (1840–1893)
Tác phẩm	Ballet Hồ thiên nga, Op. 20
Sáng tác	1875–1876; công diễn lần đầu ở Nhà hát Bolshoi, Moskva, năm 1877
Thời kỳ	Lãng mạn
Đoạn nghe	"Cảnh" (Scène) mở đầu màn 2, chủ đề thiên nga
Độ dài	Khoảng 3 phút

Điều cần biết trước khi nghe

Hồ thiên nga kể chuyện hoàng tử Siegfried yêu Odette, nàng công chúa bị phép thuật giữ làm thiên nga ban ngày, chỉ hóa lại thành người vào ban đêm. Bản dựng đầu tiên ở Moskva diễn đến mùa 1882/83 rồi thôi, và không được dựng lại ở Nga khi Tchaikovsky còn sống. Phiên bản được dựng khắp nơi trong thế kỷ 20 bắt nguồn từ bản dựng mới ở St. Petersburg năm 1895 (biên đạo Marius Petipa và Lev Ivanov), sau khi ông mất.

Chủ đề thiên nga buồn, đầy khao khát, ở giọng Si thứ.

Sơ đồ cấu trúc

Mặt hồ ban đêmđàn hạc rải · dây tremolo

Chủ đề thiên ngaoboe

Nhắc lạithêm nhạc cụ · to dần

Fortissimokèn đồng và cả dàn nhạc

Lắng xuốnghuyền bí

Hồ thiên nga, cảnh mở đầu màn 2: mỗi ô một dòng của bảng "Theo dõi khi nghe" (độ rộng các ô chỉ minh họa).

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Sự kiện
…	Đàn hạc rải hợp âm, đàn dây rung tremolo khẽ: mặt hồ ban đêm
…	Oboe hát chủ đề thiên nga: u buồn, bay bổng
…	Chủ đề được nhắc lại, các nhạc cụ khác tham gia, cường độ tăng dần
…	Kèn đồng và cả dàn nhạc chơi chủ đề fortissimo: kịch tính, bi tráng
…	Lắng xuống, trở lại không khí huyền bí

Câu hỏi để nghe chủ động

• Vì sao Tchaikovsky chọn oboe cho chủ đề này? Âm sắc của nó gợi cảm giác gì?
• Đếm số lần chủ đề xuất hiện. Mỗi lần do nhạc cụ nào chơi?
• Xem một đoạn video vở ballet: âm nhạc và vũ đạo hỗ trợ nhau thế nào?

Nghe thêm từ vở này: Các điệu múa của thiên nga (số 13, màn 2), một chuỗi bảy điệu múa ngắn.

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Bản nhạc và tổng phổ: IMSLP (tìm theo tên nhà soạn nhạc và số hiệu danh mục).
• Nhạc cụ và giọng ở số 10: tổng phổ (bản quét trên Internet Archive). Năm sáng tác, công diễn và cốt truyện bản 1877: Tchaikovsky Research.
• Xem tài liệu tham khảo.