Các nhạc cụ khác

Ngoài piano (mục Piano) và violin, guitar, cello, sáo, clarinet, trumpet, đây là ba "giọng nói" quan trọng khác của nhạc cổ điển. Xem thêm vị trí của các nhạc cụ khác trong dàn nhạc giao hưởng.

Âm vực của các nhạc cụ dàn nhạc được so sánh ở trang Dàn nhạc giao hưởng; âm vực các giọng hát ở hình bên dưới.

Giọng hát

Âm vực thường dùng của các loại giọng (gần đúng; giọng chuyên nghiệp có thể rộng hơn). Countertenor có âm vực tương đương contralto, có khi cao tới mezzo-soprano hay soprano. Đường nét đứt là Đô giữa.

Giọng hát có mặt trong nhiều thể loại nhạc cổ điển: opera, oratorio, thánh lễ, ca khúc nghệ thuật, hợp xướng. Các loại giọng (soprano, mezzo, alto, tenor, baritone, bass) được giới thiệu ở Nhập môn opera.

Nên nghe

• Schubert, Erlkönig và tập ca khúc Winterreise
• Mozart, aria Nữ hoàng bóng đêm
• Bizet, Habanera
• Mozart, Requiem cho hợp xướng
• Tallis, Spem in alium (40 bè, xem Phục hưng)

Nghệ sĩ nên tìm: Dietrich Fischer-Dieskau (ca khúc), Jessye Norman, Cecilia Bartoli, Luciano Pavarotti, Jonas Kaufmann; các dàn hợp xướng như The Sixteen, Monteverdi Choir.

Nếu học: nên học với giáo viên thanh nhạc: dùng giọng sai kỹ thuật có thể làm tổn thương dây thanh. Một cách bắt đầu là tham gia một dàn hợp xướng nghiệp dư: có dàn nhận người mới, có nơi mở cả lớp ký âm và đọc nhạc nhập môn; ở đó bạn nghe hòa âm và hát cùng người khác. Thị tấu một bè và luyện tai trên site giúp ích trực tiếp.

Organ (đàn ống)

Organ ống thường được gọi là "vua của các nhạc cụ" vì kích thước lớn: không khí thổi qua nhiều hàng ống, mỗi ống một cao độ, được điều khiển từ một hay nhiều tầng phím tay (manual) và một bàn phím chân (pedalboard). Người chơi kéo các nút đổi âm sắc (stop), mỗi nút chọn một hàng ống, để đổi âm sắc và độ mạnh. Organ gắn chặt với nhà thờ và với Bach, người từng làm nghệ sĩ organ ở nhiều nhà thờ và cung đình.

Nên nghe

• Bach, Toccata và Fugue cung Rê thứ, BWV 565 (dù một số học giả nghi ngờ đây có thật là tác phẩm của Bach)
• Bach, Fugue cung Sol thứ, BWV 578 (xem Fugue)
• Widor, Giao hưởng cho organ số 5, Toccata
• Saint-Saëns, Giao hưởng số 3 "Organ"
• Messiaen, La Nativité du Seigneur

Harpsichord

Harpsichord trông giống piano nhưng dây được gảy bởi những miếng gảy nhỏ (làm từ lông vũ, hay nhựa ở đàn hiện đại) thay vì gõ bằng búa. Vì vậy người chơi không điều chỉnh được to nhỏ bằng lực bấm; harpsichord lớn có hai tầng phím và các cơ cấu đổi âm sắc để tạo tương phản. Đây là nhạc cụ phím chính của thời Baroque, trước khi piano thay thế.

Nên nghe

• Domenico Scarlatti, các sonata (khoảng 550 bản, đánh số K. 1–555), ví dụ K. 141
• Bach, Goldberg Variations (viết cho harpsichord hai tầng phím)
• Bach, Concerto Ý, BWV 971
• Rameau, Pièces de clavecin
• François Couperin, Les barricades mystérieuses

Nghệ sĩ nên tìm: Gustav Leonhardt, Trevor Pinnock, Mahan Esfahani, Jean Rondeau. So sánh cùng một tác phẩm Bach trên harpsichord và trên piano là một bài nghe rất thú vị; xem Đọc tên tác phẩm và bản thu về phong cách biểu diễn lịch sử.

Nguồn

• Bản nhạc: IMSLP. Xem tài liệu tham khảo.