Tác phẩm

Burgmüller: La candeur, Op. 100 số 1

Bài mở đầu tập 25 Études faciles et progressives, Op. 100 của Burgmüller, một étude nghe như nhạc thật: một giai điệu móc đơn hát liền tiếng ở tay phải trên những hợp âm ngân của tay trái, rồi hai tay đổi vai. Muốn chơi đúng tính cách candeur (trong sáng, ngây thơ), bạn cần một legato thật đều và một sự cân bằng tinh tế giữa hai tay.

Đô trưởng · 4/4 Allegro moderato ≈ Grade 2–3 Hai đoạn và coda

Thông tin tác phẩm và bản nhạc nên dùng

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Friedrich Burgmüller (1806–1874), sinh ở Regensburg (Đức); từ năm 1832 sống ở Paris, dạy piano và viết nhạc salon; năm 1842 nhập quốc tịch Pháp
Tác phẩm	La candeur (Sự ngây thơ, trong sáng), số 1 trong 25 Études faciles et progressives (25 bài luyện dễ, tăng dần độ khó), Op. 100
Sáng tác / xuất bản	In lần đầu năm 1851 ở Paris (nhà Benoît aîné), cùng cả tập
Giọng · nhịp · tốc độ	Đô trưởng · 4/4 · Allegro moderato (nhanh vừa phải)
Hình thức	Hai đoạn có nhắc lại, ‖: A :‖ ‖: B :‖, mỗi đoạn 8 ô (đoạn B có hai kết khác nhau), rồi coda khoảng 6 ô
Độ khó	Khoảng ABRSM Grade 2–3 (ước lượng)
Kỹ năng chính	Legato móc đơn đều; giai điệu nổi trên hợp âm ngân; hai tay đổi vai; hai bè trong một tay; đổi thế tay giữa câu; sắc thái nhỏ và tinh (p, pp, một nốt sf)
Bản nhạc	IMSLP (tìm "25 Études faciles et progressives, Op.100"); bản dàn trang công cộng tại Mutopia Project (theo ấn bản Litolff); khi mua bản in, chọn ấn bản giữ nguyên số ngón và chỉ dẫn của tác giả

Bài sẽ hiện trong kế hoạch tập hôm nay ở trang Piano.

Vì sao nên học bài này

Étude đầu tiên là nhạc thật. Burgmüller không mở tập Op. 100 bằng một bài luyện ngón khô khan mà bằng một bài hát không lời: có câu, có chỗ to dần, một nốt nhấn sf ở đỉnh, một chỗ dolce e poco rit. (ngọt ngào, chậm lại một chút) và một coda nhỏ dần đến pp. Bạn học kỹ thuật trong lúc học kể một câu chuyện ngắn.
Legato móc đơn đều. Gần như ô nào cũng là một chuỗi móc đơn có dấu luyến, từng nhóm bốn hoặc tám nốt. Đều về nhịp và đều về tiếng là nền của mọi giai điệu bạn sẽ chơi về sau.
Cân bằng hai tay. Suốt đoạn A, tay trái chỉ giữ hợp âm. Đó là hoàn cảnh lý tưởng để tập cho tay phải hát, còn tay trái lùi về phía sau (xem Phối hợp hai tay).
Hai tay đổi vai. Đoạn B đưa hình móc đơn xuống tay trái trong khi tay phải giữ hai nốt ngân; ô 13 bắt một bàn tay chơi hai bè cùng lúc.
Màu hòa âm. Đô trưởng giản dị, nhưng có Fa♯ (ô 7), Mi♭ (ô 13) và La♭ (coda). Nghe ra những màu ấy ngay khi đang chơi là bước đầu của việc nghe hòa âm.

Bối cảnh

Friedrich Burgmüller sinh năm 1806 ở Regensburg, sang Paris năm 1832 và sống ở Pháp đến cuối đời, làm thầy dạy piano và viết nhạc salon cho người chơi nghiệp dư. Chân dung đầy đủ hơn có ở trang Arabesque, bài số 2 của cùng tập.

25 Études faciles et progressives, Op. 100 in năm 1851. Tựa đề đầy đủ của tập nói rõ các bài được soạn và ghi số ngón riêng cho tầm với của bàn tay nhỏ. Mỗi bài mang một tựa tiếng Pháp gợi một tính cách hay một hình ảnh, và độ khó tăng dần theo thứ tự. La candeur đứng đầu tập, ngay trước Arabesque: một bài hát dịu dàng, rồi một bài tinh nghịch, như hai mặt của cùng một đứa trẻ.

Chữ candeur trong tiếng Pháp chỉ sự trong sáng, thật thà, không chút tính toán: cái ngây thơ của trẻ nhỏ. Bản dàn trang trên Mutopia (theo ấn bản Litolff) ghi thêm tựa tiếng Đức và tiếng Anh với nghĩa "sự chân thành". Tính cách ấy là chìa khóa diễn tấu: không phô trương, không làm điệu, chỉ hát cho thật đều và thật sạch.

Với người lớn tự học, Burgmüller là cây cầu giữa sách giáo trình và tác phẩm thật: bài ngắn, viết vừa tay, nhưng bài nào cũng là một tiểu phẩm có tính cách. La candeur còn là chỗ tốt để tập một thói quen sẽ theo bạn suốt đời: vừa chơi vừa nghe xem tay phải có đang hát không.

Nghe trước khi tập

Nghe hai, ba bản thu và mỗi lần chú ý một điều:

Giai điệu hay hình nốt? Chuỗi móc đơn ở tay phải nghe như một câu hát dài, hay như những nhóm bốn nốt rời nhau?
Tay trái ở đâu? Hợp âm ngân nằm êm phía sau, hay lấn lên ngang giai điệu?
Đổi vai. Ở đoạn B, bạn có nghe ra tay trái nhận hình móc đơn trong khi tay phải giữ hai nốt ngân không?
Đỉnh của bài. Nốt La cao có dấu sf ở ô 14 được nhấn thế nào: gắt như một cú đánh, hay như một tiếng thở dài?
Kết. Coda nhỏ dần và chậm lại bao nhiêu? Hợp âm cuối pp có còn tròn tiếng không?

Rồi nghe tiếp Arabesque: hai bài đứng liền nhau mà tính cách trái ngược hẳn.

Theo dõi khi nghe

Dán link một bản thu vào khung phía trên (hoặc chọn một file trên máy), rồi bấm ghi mốc khi bạn nghe thấy từng sự kiện.

Thời điểm	Sự kiện
…	Đoạn A (ô 1–8): p, dolce; tay phải hát chuỗi móc đơn bắt đầu từ Sol cao, tay trái giữ hợp âm; to dần ở ô 5–7, dừng trên hợp âm Sol (át âm)
…	Đoạn A nhắc lại (ô 1–8): lần hai có khác lần đầu không, về sắc thái hay tốc độ?
…	Đoạn B, nửa đầu (ô 9–12): p; ô 9 và 11 hai tay đi ngược chiều; ô 10 và 12 tay phải giữ Đô – Mi, tay trái chạy móc đơn và to dần
…	Đoạn B, nửa sau (ô 13–16): màu tối bất ngờ với Mi♭; nốt La cao sf rơi xuống Sol; dolce e poco rit.; kết ở Đô trưởng, tay trái đáp lại bằng một hình nốt nhỏ Đô – Mi – Fa – Sol
…	Đoạn B nhắc lại (ô 9–15)
…	Kết thứ hai và coda: tay phải chạy lên Đô – Rê – Mi – Fa – Sol rồi rơi xuống Fa – Rê – Đô – Si, mỗi nhóm nhỏ dần; bên dưới, tay trái giữ âm nền Đô, hợp âm Fa thứ (có La♭) xen với Đô trưởng
…	Kết: tay trái nhắc lại hình Đô – Mi – Fa – Sol ở âm vực trầm; hợp âm Đô trưởng dim. e poco rit.; hợp âm cuối pp

Cấu trúc

‖: A :‖ô 1–8 · tay phải hát, tay trái giữ hợp âm · dừng ở át âm

‖: B :‖ô 9–16 · hai tay đổi vai · sf ở ô 14 · kết ở Đô trưởng

Codasau kết thứ hai · âm nền Đô · nhỏ dần đến pp

La candeur, Op. 100 số 1: hai đoạn có nhắc lại và một coda ngắn (độ rộng gần đúng theo số ô nhịp). Lần thứ hai, đoạn B rẽ sang kết thứ hai và đi thẳng vào coda.

Phần	Ô nhịp	Hòa âm và kết	Nội dung	Điều cần chú ý
A (nhắc lại)	1–8	Đô trưởng; hợp âm Rê có Fa♯ (ô 7) dẫn về hợp âm Sol: dừng ở át âm (kết nửa)	Tay phải: nhóm bốn móc đơn đi xuống (ô 1–2, 5–6), câu tám nốt có Si – Đô (ô 3–4), ô 7 dẫn xuống Sol; tay trái: mỗi ô một hợp âm ngân, dolce	Ô 2 dời tay lên Đô6; ô 3–4 vắt ngón 2 qua ngón cái xuống Si
B, nửa đầu	9–12	Hợp âm át bảy (Sol – Si – Rê – Fa) xen với Đô trưởng	Ô 9, 11: hai tay ngược chiều (tay phải Fa – Rê – Đô – Si đi xuống, tay trái Sol – Si – Đô – Rê đi lên); ô 10, 12: tay phải giữ Đô – Mi, tay trái chạy	Dấu to dần nằm trên nốt ngân của tay phải, nhưng chính tay trái làm việc to dần
B, nửa sau	13–16	Mi♭ và Fa♯ trên bè trầm La (ô 13); hợp âm Đô thế đảo hai (ô 14), Sol bảy (ô 15); kết trọn ở Đô trưởng	Ô 13: tay phải hai bè; ô 14: La sf rơi xuống Sol; ô 15: p, dolce e poco rit.	Kết thứ nhất quay về ô 9; kết thứ hai đi thẳng vào coda
Coda	khoảng 6 ô	Âm nền Đô; hợp âm Fa thứ (Đô – Fa – La♭) xen với Đô trưởng	Hình nốt của đoạn B trở lại, mỗi nhóm nhỏ dần; tay trái Đô – Mi – Fa – Sol; dim. e poco rit., pp	Trong bản Mutopia, khuông tay trái chuyển sang khóa Sol từ ô 15 đến gần cuối

Đoạn A dừng lơ lửng ở át âm, đoạn B khép lại ở chủ âm: đó là khung của hình thức hai đoạn, cộng thêm một coda (xem Hình thức nhỏ và Kết và câu nhạc). Cả hai đoạn đều nhắc lại; lần thứ hai, đoạn B bỏ kết thứ nhất, rẽ sang kết thứ hai và đi thẳng vào coda.

Đoạn A trên khuông nhạc

Nốt nhạc, dấu luyến, sắc thái và số ngón theo bản dàn trang của Mutopia Project (ấn bản Litolff); số ngón chỉ ghi ở những chỗ bản ấy ghi. Hết ô 8, nhắc lại từ đầu rồi mới sang đoạn B.

La candeur, đoạn A (ô 1–8)

Tay phải có ba thế tay. Ô 1: ngón 5 trên Sol5, bốn nốt Sol – Mi – Rê – Đô bằng 5-3-2-1. Ô 2: cả bàn tay dời lên, ngón 5 trên Đô6, rồi lại 5-3-2-1. Ô 3–4: trở về thế cũ; sau Đô (ngón 1), ngón 2 vắt qua ngón cái xuống Si rồi ngón cái trở lại Đô: cổ tay đi theo, khuỷu tay không xoay. Ô 7: ngón 3 trên Si và ngón 4 trên Đô đặt tay vào thế năm ngón Sol – Rê, để ngón cái sẵn sàng cho nốt Sol ở ô 8.

Tay trái (gợi ý của trang này): Đô – Mi – Sol bằng 5-3-1, Đô – Fa – La bằng 5-2-1, Si – Fa – Sol bằng 5-2-1, Rê – Fa♯ – Đô bằng 5-3-1, Sol – Si bằng 2-1. Đặt hợp âm đúng cùng lúc với nốt đầu của tay phải và giữ đủ bốn phách: ở ô 3–4, dấu nối giữ nguyên hợp âm qua hai ô.

Thế tay năm ngón của tay phải ở ô 1, từ Đô (C5) đến Sol (G5):

Bấm vào phím để nghe và xem tên nốt.

Chỗ khó và cách tập

Chỗ khó	Vì sao khó	Cách tập
Móc đơn đều và liền	Nốt của ngón yếu (4, 5) bị mất; nhóm bốn nốt chạy nhanh dần; nốt cuối dấu luyến bị cắt cụt	Tập chậm với máy đếm nhịp, nghe từng nốt nối vào nốt sau; tập theo nhịp chấm dôi (dài – ngắn, rồi ngắn – dài); cuối mỗi dấu luyến chỉ lấy một hơi rất nhẹ
Tay trái giữ hợp âm mà không lấn	Ba nốt đánh cùng lúc dễ to hơn một nốt giai điệu; tay hay nhấc sớm	Bài tập 1. Đặt sẵn ngón lên phím rồi mới đánh; pp bằng một sức nặng nhỏ của cánh tay; đếm to để giữ đủ bốn phách
Đổi thế tay (ô 2, 3–4, 7)	Phải dời tay lên Đô6, vắt ngón 2 qua ngón cái, đổi thế ở ô 7, mà câu nhạc không được đứt	Tập riêng từng chỗ nối: hai nốt cuối ô trước với hai nốt đầu ô sau; mắt nhìn trước nốt đích; cổ tay mềm
Hai tay đổi vai (ô 9–12)	Tay trái ít quen chạy; hai tay ngược chiều dễ lệch nhau; nốt ngân của tay phải hay bị nhấc sớm	Bài tập 2. Tập tay trái riêng nhiều hơn tay phải; ghép từng ô một; hát giai điệu tay trái trong khi tay phải giữ
Hai bè trong tay phải (ô 13)	Ngón 5 giữ Sol rồi Fa♯ trong khi ngón 3-2-1 chơi Mi♭ – Rê – Đô sau một dấu lặng; Mi♭ là phím đen bất ngờ	Bài tập 3. Khoanh Mi♭ và Fa♯ bằng bút chì; tập bè dưới riêng, rồi thêm nốt trên và giữ đủ hai phách
Nốt sf và chỗ chậm lại (ô 14–15)	sf dễ thành đập đàn; poco rit. dễ thành dừng hẳn; khi nhắc lại hay quên trở về tốc độ cũ	Nhấn La bằng sức nặng cánh tay rồi nhẹ ngay ở Sol; chậm lại vừa đủ ở ô 15; đánh dấu chỗ trở về tốc độ ở đầu lần nhắc lại
Coda nhỏ dần, tay trái đổi khóa	Mỗi nhóm có một dấu nhỏ dần riêng; tay trái phải đọc khóa Sol (trong bản Mutopia); hợp âm cuối pp dễ không kêu	Đọc to tên nốt tay trái trước khi chơi; hạ dần lực nhưng vẫn đưa phím xuống tới đáy; hợp âm cuối đặt chậm và chắc

Bài tập chuẩn bị

Các bài dưới đây soạn riêng cho trang này, không trích từ bản nhạc gốc.

1. Tay phải hát, tay trái trải thảm

Tay phải hát, tay trái trải thảm (soạn cho trang này)

Tay phải mf, tay trái pp: hai mức lực khác nhau cùng một lúc. Tay trái dùng 5-3-1 cho Đô – Mi – Sol và 5-2-1 cho Si – Fa – Sol, đánh đúng cùng nốt đầu của tay phải và giữ đủ trường độ. Chơi xong, đổi vai sắc thái: tay trái mf, tay phải pp. Khi đổi được theo ý muốn, bạn đã làm chủ được cân bằng.

2. Hai tay ngược chiều, rồi đổi vai

Hai tay ngược chiều, rồi đổi vai (soạn cho trang này)

Ô 1 và 3: hai tay đi ngược chiều, kiểu ô 9 của bài; từng cặp móc đơn phải rơi đúng cùng lúc. Ô 2 và 4: tay phải giữ Đô – Mi (ngón 1 và 3), tay trái chạy, to dần rồi nhỏ dần. Dấu sắc thái ở đây thuộc về tay trái, vì nốt ngân của tay phải không thể to lên sau khi đã đánh.

3. Giữ nốt trên, chơi nốt dưới; nhấn rồi buông

Giữ nốt trên, nhấn rồi buông (soạn cho trang này)

Ô 1–2: ngón 5 giữ nốt trên đủ giá trị trong khi ngón 3-2-1 (hay 4-3-2) chơi nhóm ba nốt sau dấu lặng; ở ô 2, mỗi nửa ô cả bàn tay dời xuống một bậc. Đó là kết cấu của ô 13. Ô 3–4: mỗi cặp hai nốt luyến là một tiếng thở dài: nốt đầu nhấn bằng sức nặng cánh tay, nốt sau nhẹ hẳn, cổ tay nhấc lên. Đó chính là cách chơi nốt La sf ở ô 14. Ô cuối chậm lại một chút, như poco rit. ở ô 15.

Kế hoạch tập

Kế hoạch 4 tuần, khoảng 20–30 phút mỗi ngày.

Tuần	Việc chính	Máy đếm nhịp
1	Nghe 2–3 bản thu; đánh dấu A, B, coda và các chỗ đổi thế tay. Bài tập 1. Đoạn A từng tay, rồi hai tay	♩ = 72–84
2	Đoạn A với đủ sắc thái; đoạn B từng tay, tay trái tập nhiều hơn; bài tập 2	♩ = 84–96
3	Đoạn B hai tay; ô 13–15 cùng bài tập 3; coda từng tay rồi hai tay	♩ = 96–112
4	Cả bài với hai dấu nhắc lại và hai kết; thu âm và nghe lại cân bằng hai tay; nâng tốc độ từng nấc nhỏ	♩ = 112–132

Đích cuối khoảng ♩ = 120–132. Nhanh hơn chỉ khi chuỗi móc đơn vẫn hát; với bài này, tiếng hát quan trọng hơn tốc độ.

Móc đơn đều, nghe thành câu dài chứ không thành từng nhóm bốn nốt
Hợp âm tay trái luôn nhỏ hơn giai điệu và giữ đủ trường độ
Ô 9–12: tay trái đều như tay phải ở đoạn A
Ô 13: nốt trên được giữ đủ hai phách
Coda nhỏ dần đến pp mà hợp âm cuối vẫn tròn tiếng

Diễn tấu

Tính cách và tốc độ

Allegro moderato là nhanh vừa phải: đủ để chuỗi móc đơn trôi như một dòng hát, chưa đến mức hấp tấp. Nghĩ theo nửa ô (hai phách), đừng nghĩ theo từng nốt. Candeur là sự giản dị: không rubato tùy hứng, không nhấn nhá làm điệu; hãy để chính sự đều đặn trở nên đẹp.

Legato và dấu luyến

Dấu luyến ở đây chia giai điệu thành nhóm bốn hoặc tám nốt. Đừng biến mỗi cuối nhóm thành một cú nhấc tay lớn: chỉ cần một hơi rất nhẹ, như ca sĩ lấy hơi giữa hai chữ, còn đường câu thì kéo dài suốt hai ô. Ngón tay ở sát phím, nốt nào cũng xuống tới đáy phím, cổ tay mềm (xem Tạo tiếng đàn).

Cân bằng

Ba mức cần phân biệt: giai điệu tay phải rõ nhất; hợp âm tay trái nhỏ hơn một bậc; ở đoạn B, khi tay trái chạy, nó trở thành giọng chính và tay phải lùi lại. Trong một hợp âm, nốt trên cùng của tay trái (thường do ngón 1 đánh) dễ to nhất: để nó nhẹ hơn nốt trầm.

Sắc thái

Phần lớn bài ở p. Những chỗ cần làm rõ: dấu nhỏ dần nhỏ trên nhóm đầu ô 2; cresc. từ ô 5 đến dấu to dần ở ô 7; các dấu to dần ở ô 10 và 12, do tay trái gánh; ô 13 nhỏ dần trên hai nốt ngân; sf ở ô 14 là đỉnh của bài; p, dolce e poco rit. ở ô 15. Trong coda, mỗi nhóm Fa – Rê – Đô – Si có một dấu nhỏ dần riêng, rồi dim. e poco rit. và pp. sf chỉ là nhấn một nốt, không phải chuyển cả đoạn sang f (xem Ký hiệu biểu diễn).

Bàn đạp

Bản Litolff trên Mutopia không ghi bàn đạp, và bài không cần: tay trái tự giữ hợp âm, tay phải tự nối nốt. Bàn đạp chỉ làm nhòe chuỗi móc đơn đi liền bậc. Nếu muốn, có thể chạm nhẹ ở hai hợp âm cuối (xem Bàn đạp).

Số ngón

Số ngón của tập Op. 100 được tính cho bàn tay nhỏ, đúng như tựa tập nhạc. Người lớn có thể thấy vài chỗ hơi chật, nhưng các số ngón ấy giữ cho thế tay ổn định và câu nhạc liền; chỉ đổi khi thật cần, ghi bằng bút chì và giữ nguyên mỗi lần tập.

Lỗi thường gặp

Móc đơn không đều: nhanh ở đầu nhóm, vội ở cuối nhóm, nốt của ngón 4 bị nuốt.
Nhấc tay sau mỗi dấu luyến bốn nốt, làm câu nhạc vụn ra.
Hợp âm tay trái to bằng hoặc to hơn giai điệu, hoặc nhấc trước khi hết bốn phách.
Nhấn nốt đầu mỗi nhóm như đang đếm phách.
Ô 9–12: tay trái không đều, hai tay ngược chiều không khớp nhau.
Ô 13: bỏ quên Mi♭, hoặc nhấc nốt trên trước khi hết hai phách.
sf thành đập đàn; poco rit. thành dừng hẳn; không trở về tốc độ khi nhắc lại.
Dùng bàn đạp làm nhòe chuỗi móc đơn.

Học tiếp

Cùng tập Op. 100: Arabesque (số 2) ngay sau, để luyện ngón nhanh và staccato; La pastorale (số 3); Consolation (số 13) và Ave Maria (số 19) để đi tiếp với giai điệu liền và hợp âm.
Giai điệu hát cùng cấp: Tchaikovsky: Bài ca Pháp cổ, một giai điệu Sol thứ trên tay trái hai bè; Schumann: Album für die Jugend.
Cổ điển cùng chặng: Mozart: Minuet Fa trưởng K. 2; chặng sau: Sonatina Sol trưởng, rồi Clementi: Sonatina Op. 36 số 1.
Về étude và bài tập ngón: Bài tập ngón và étude. Danh sách theo cấp: Tác phẩm theo cấp độ.

Cùng chặng 2: các bài của chặng 2.
Chặng 3: các bài của chặng 3.

Kiểm tra nhanh

Kiểm tra nhanh 4 câu

Đoạn A (ô 1–8) dừng ở đâu?
- Trên hợp âm Sol, tức át âm (kết nửa), ngay sau hợp âm Rê có Fa♯
- Trên hợp âm Đô, bằng một kết trọn
- Trên hợp âm La thứ
Ở ô 10 và 12, dấu to dần nằm trên hai nốt ngân của tay phải. Ai thực sự làm việc to dần?
- Tay trái, với chuỗi móc đơn bên dưới
- Tay phải, bằng cách ấn mạnh thêm vào phím đang giữ
- Bàn đạp vang
Khó khăn chính ở ô 13 là gì?
- Tay phải chơi hai bè: ngón 5 giữ nốt trên, các ngón còn lại chơi Mi♭ – Rê – Đô
- Tay trái phải nhảy qua một quãng tám
- Phải dùng bàn đạp una corda
Nên hiểu dấu luyến bốn nốt trong bài thế nào?
- Là cách chia nhóm; cuối nhóm chỉ lấy một hơi rất nhẹ, đường câu vẫn kéo dài hai ô
- Là lệnh nhấc tay thật cao sau mỗi nhóm
- Là dấu hiệu chơi nốt cuối staccato

Nguồn

Bản dàn trang công cộng La Candeur tại Mutopia Project (người dàn trang: Bas Wassink; nguồn: Collection Litolff): nốt nhạc, dấu luyến, sắc thái và số ngón của đoạn trích trên trang này, cùng cấu trúc và các chỉ dẫn của cả bài.
IMSLP, trang "25 Études faciles et progressives, Op.100 (Burgmüller, Friedrich)": lần in đầu (Paris: Benoît aîné, 1851) và tên các bài trong tập.
G. Henle Verlag, lời tựa ấn bản 25 Etüden op. 100 (HN 1726), và Deutsche Biographie, mục "Burgmüller, Friedrich" (deutsche-biographie.de): năm sinh, năm mất, nơi sinh, những năm sống ở Paris.
Bản nhạc: IMSLP. Xem thêm tài liệu tham khảo.

Tiếng piano của công cụ trên trang: mẫu âm Salamander Grand Piano V3 của Alexander Holm, giấy phép CC BY 3.0 (nguồn).

Opus, sổ tay học piano cổ điển của mtuann · Nội dung: CC BY-SA 4.0 · Mã nguồn: MIT