Bach: Tổ khúc cello số 1, Prelude

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Johann Sebastian Bach (1685–1750)
Tên đầy đủ	Tổ khúc cho cello độc tấu số 1 cung Sol trưởng, BWV 1007
Sáng tác	Theo nhận định chung khoảng 1720, ở Köthen
Thời kỳ	Baroque
Thể loại	Tổ khúc: Prelude và 5 điệu nhảy
Độ dài Prelude	Khoảng 2–3 phút
Bản thu gợi ý	Pablo Casals (HMV, thu 1936–1939; Prelude số 1 thu ở Paris năm 1938); Yo-Yo Ma (CBS Masterworks, thu 1982; Sony Classical, 1997)

Điều cần biết trước khi nghe

Bản viết tay của Bach đã mất; sáu tổ khúc cho cello còn lại qua bốn bản chép tay thế kỷ 18, trong đó bản của vợ ông, Anna Magdalena (chép trong khoảng 1727–1731), được coi là gần bản gốc nhất. Bản in đầu tiên ra ở Paris năm 1824. Năm 1890, cậu bé 13 tuổi Pablo Casals tìm thấy một ấn bản (do Friedrich Grützmacher biên tập) ở Barcelona; về sau, từ khoảng năm 1902, ông đưa trọn từng tổ khúc vào chương trình hòa nhạc, rồi thu âm cả sáu bản trong các năm 1936–1939 ở London và Paris, lần đầu cả bộ được thu âm. Từ Casals, các tổ khúc này có chỗ thường trực trong tiết mục của mọi nghệ sĩ cello.

Thử thách của Bach: viết hòa âm cho một nhạc cụ chủ yếu chỉ chơi được một nốt mỗi lúc. Lời giải là hợp âm rải: các nốt của hợp âm vang lên lần lượt, tai người nghe tự ghép chúng lại. Giống Prelude cung Đô trưởng cho đàn phím, nhưng trên một cây đàn dây.

Tổ khúc theo trật tự quen thuộc: Prelude – Allemande – Courante – Sarabande – Menuet I và II – Gigue.

Sơ đồ cấu trúc

Mở đầuhợp âm rải trên dây Sol buông · I – IV – V – I

Đi xa dầnsang vùng Rê trưởng (giọng át)

Fermatadừng trên Rê, âm át

Bariolagenốt La lặp lại xen các nốt khác

Dồn lênRê lặp lại, các nốt đi lên nửa cung · nốt cao nhất

Kếtnhững hợp âm cuối · Sol trưởng

Tổ khúc cello số 1, Prelude: mỗi ô một dòng của bảng "Theo dõi khi nghe" (độ rộng các ô chỉ minh họa).

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Thời điểm	Sự kiện
…	Mở đầu: dây Sol buông ở bè trầm, các nốt rải đi lên rồi quay về, như những làn sóng; nghe ra vòng hợp âm I – IV – V – I
…	Hòa âm đi xa dần, chuyển sang vùng giọng Rê trưởng (giọng át)
…	Nhạc dừng lại (dấu fermata) trên nốt Rê, âm át của Sol trưởng, như lấy hơi
…	Đoạn bariolage: nốt La lặp lại (đúng cao độ dây La buông của cello) xen kẽ liên tục với các nốt khác
…	Nốt Rê lặp lại xen kẽ với các nốt đi lên theo nửa cung, căng thẳng dần đến nốt cao nhất của bài
…	Những hợp âm cuối cùng, kết về Sol trưởng

Câu hỏi để nghe chủ động

• Dù chỉ có một cây đàn, bạn có nghe ra bè trầm và hợp âm không?
• So sánh Casals (thu những năm 1930) với một bản thu hiện đại: tốc độ, độ tự do (rubato), âm thanh khác nhau thế nào?
• Nghe tiếp Sarabande của cùng tổ khúc: một điệu nhảy chậm, nhịp 3/4.

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Bản nhạc: Mutopia Project, Suite 1 for Cello Solo, BWV 1007 (theo ấn bản Schirmer 1916); danh sách chương và bản in đầu trên IMSLP.
• Năm sáng tác và các bản chép tay: lời tựa ấn bản Urtext Henle HN 666.
• Pablo Casals và các tổ khúc: niên biểu của Fundació Pau Casals; bản thu: MusicBrainz.
• Về thời kỳ: Baroque.