Beethoven: Tứ tấu đàn dây Op. 132, chương 3

Mục	Thông tin
Nhà soạn nhạc	Ludwig van Beethoven (1770–1827)
Tên đầy đủ	Tứ tấu đàn dây cung La thứ, Op. 132
Sáng tác	1825, hai năm trước khi Beethoven mất
Thời kỳ	Beethoven giai đoạn cuối (cầu nối sang Lãng mạn)
Biên chế	2 violin, viola, cello
Chương 3	Khoảng 15–20 phút

Điều cần biết trước khi nghe

Tháng 4/1825, khi đang viết tứ tấu này, Beethoven lâm bệnh. Khi bình phục, ông viết chương 3 với tiêu đề tiếng Đức: Heiliger Dankgesang eines Genesenen an die Gottheit, in der lydischen Tonart – "Khúc thánh ca tạ ơn của người vừa khỏi bệnh dâng lên Thượng đế, ở điệu thức Lydian".

Điệu thức Lydian (xem bài 16) là điệu thức nhà thờ cổ, giống gam trưởng nhưng có bậc 4 được nâng. Ở đây, trên nốt Fa, Beethoven dùng Si tự nhiên thay vì Si♭. Dùng một điệu thức nhà thờ cổ vào năm 1825 là một lựa chọn khác thường, cho âm nhạc một màu sắc cổ xưa.

Đây là một trong năm tứ tấu cuối cùng của Beethoven. Như các tứ tấu cuối khác, Op. 132 cần thời gian mới được đón nhận rộng rãi; nay nó được coi là một trong những tứ tấu đàn dây hay nhất.

Sơ đồ cấu trúc

Athánh ca, Lydian

B“sức lực mới”, Rê trưởng

A'

B'

A''“cảm xúc sâu thẳm nhất”

Tứ tấu Op. 132, chương 3.

Nghe kèm bản thu

Theo dõi khi nghe

Chương có cấu trúc A – B – A' – B' – A'': phần thánh ca luân phiên với phần sức sống.

Thời điểm	Phần	Sự kiện
…	A: Molto adagio	Bốn đàn chơi một thánh ca chậm, từng câu ngắn, xen giữa là những đoạn bắt chước nhẹ; phần thánh ca đi bằng nốt trắng, cả bốn bè cùng chuyển hợp âm
…	B: Andante, "Neue Kraft fühlend" ("cảm thấy sức lực mới")	Rê trưởng, nhịp 3/8, nhanh hơn, violin 1 nhảy nhót với những nốt trang trí
…	A'	Thánh ca trở lại, các bè xung quanh chuyển động nhiều hơn
…	B'	Phần "sức lực mới" trở lại, trang trí phong phú hơn
…	A'': "Mit innigster Empfindung" ("với cảm xúc sâu thẳm nhất")	Thánh ca lần cuối, viết tự do hơn: một hình giai điệu ngắn chuyền qua các bè; căng thẳng tăng dần đến cao trào (f, sf) rồi lắng xuống, kết thúc rất nhỏ (pp)

Câu hỏi để nghe chủ động

• Điệu thức Lydian tạo cảm giác gì khác với một bản nhạc ở Fa trưởng? Thử nghe điệu Lydian trên bàn phím piano trước.
• Phần thánh ca có tốc độ rất chậm. Bạn có cảm thấy "thời gian ngừng lại" không?
• Biết rằng khi viết tác phẩm này Beethoven đã điếc nặng (bác sĩ phải viết vào sổ hội thoại để nói chuyện với ông), nghe lại nó có khác không?

Ghi chép của bạn

(Dùng mẫu ghi chép để điền cảm nhận.)

Nguồn

• Tổng phổ: IMSLP (tìm "Beethoven Op.132").
• Bối cảnh và hình thức: Barry Cooper, chú giải Op. 132 của Chamber Music Society of Lincoln Center.
• Về điệu thức: bài 16.